ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ – ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Πάλη ενάντια στην Ευρωπαϊκή Ενωση για κοινωνικοασφαλιστικά δικαιώματα στο ύψος των σύγχρονων αναγκών

Η Κοινωνική Ασφάλιση είναι αντικείμενο ταξικής πάλης, στην οποία το ΚΚΕ συμπεριλαμβάνει και τις κάλπες, σημείωσε η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ παρουσιάζοντας τις θέσεις του Κόμματος, ενόψει των ευρωεκλογών. Γι’ αυτό ο εργάτης, ο φτωχός αγρότης, ο φτωχός επαγγελματίας πρέπει να ψηφίσει με συνείδηση της τάξης ή του κοινωνικού στρώματος που ανήκει

Από τη χτεσινή συνέντευξη Τύπου του ΚΚΕ

Με δεδομένο ότι στο πλαίσιο της ΕΕ οι κυβερνήσεις του κεφαλαίου συνδιαμορφώνουν τη στρατηγική και συναποφασίζουν το σύνολο των αντιασφαλιστικών κατευθύνσεων, το ΚΚΕ θεωρεί το ζήτημα της Κοινωνικής Ασφάλισης, της σύνταξης, της Υγείας και της Πρόνοιας, καθοριστικό μέτωπο στο πεδίο της ταξικής πάλης. Από αυτήν την άποψη, η στάση κάθε κόμματος απέναντι στο συγκεκριμένο ζήτημα και τις πραγματικές ανάγκες της εργατικής λαϊκής οικογένειας, αποτελεί σημαντικό κριτήριο ψήφου στις επερχόμενες ευρωεκλογές. Αυτό ήταν το στίγμα της Συνέντευξης Τύπου που έδωσε χτες η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, παρουσιάζοντας τις αντιδραστικές εξελίξεις στα ζητήματα της Κοινωνικής Ασφάλισης που συντελέστηκαν σε εθνικό και ευρωενωσιακό επίπεδο, τη στρατηγική των κομμάτων του ευρωμονόδρομου απέναντι στο συγκεκριμένο θέμα και την πρόταση διεξόδου του ΚΚΕ. Ακολουθεί η εισηγητική ομιλία της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ και η συζήτηση με τους δημοσιογράφους.

Δραματικές περικοπές σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων

Παίρνοντας το λόγο στη συνέντευξη Τύπου, η Αλέκα Παπαρήγα σημείωσε εισηγητικά:

«Οπως καταλαβαίνετε, το θέμα είναι πολύ μεγάλο. Τονίζουμε ότι αυτά που θα πούμε, και για τη σύνταξη και ιδιαίτερα για την Υγεία, αφορούν όλους. Δηλαδή όλους τους μισθωτούς, τους εργατοϋπάλληλους, αφορούν τους ελευθεροεπαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους, αφορούν και την αγροτιά. Για μας το θέμα είναι ενιαίο.

Υπάρχει επίσης και ένα άλλο πρόβλημα. Κάθε μέρα κάτι προστίθεται. Είτε στην Ευρωπαϊκή Ενωση ως κατεύθυνση, είτε πολύ περισσότερο στα επιτελεία των κομμάτων, της κυβέρνησης βεβαίως πριν απ’ όλα, στα Υπουργεία, κάθε μέρα κάτι προστίθεται. Πραγματικά, αν θέλει κανείς να παρακολουθήσει τις εξελίξεις, πρέπει να διαθέσει ένα πολυάριθμο επιτελείο. Και αυτά δε φθάνουν στους εργαζόμενους ως ενημέρωση, φθάνουν ως αποτέλεσμα, στις πλάτες τους.

Αφήνω προσωρινά κατά μέρος τα χάλια του ΙΚΑ, του ΝΑΤ, του ΟΓΑ, για να σταθώ σε δύο παραδείγματα, που συνήθως γι’ αυτά τα Ταμεία δε γίνεται πάρα πολύς λόγος. Το ένα παράδειγμα αφορά τον οργανισμό των αυτοαπασχολούμενων, τα μικρομάγαζα, τον ΟΑΕΕ. Ενας σύντροφος έλεγε προηγούμενα ότι έχει υποβάλει χαρτιά για τη σύνταξή του και περιμένει 13 μήνες να πάρει αυτή τη σύνταξη του εμπόρου, του επαγγελματία. Δηλαδή 13 μήνες πώς ζει; Και επιπλέον, δεν πρέπει να ασκεί το επάγγελμα για να πάρει σύνταξη. Και για να πάρεις σύνταξη έχεις μια ηλικία. Πώς θα ζήσεις 13 μήνες;

Να πιάσουμε ένα επίσης σοβαρό ζήτημα. Ξεκινάει από τους νόμους της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ – από το ’93, δηλαδή που ήταν η Νέα Δημοκρατία. Καταργήθηκε η κρατική επιχορήγηση για τους παλαιούς ασφαλισμένους προ του 1992, που προηγούμενα έφθανε στο ύψος του 40%. Από το ’95 έως το 2000, επί ΠΑΣΟΚ, δε δόθηκε, στο όνομα της ΟΝΕ, η νομοθετημένη επιχορήγηση ούτε για τους νέους ασφαλισμένους στα Ταμεία του ΤΕΒΕ που ξέραμε.

Πρόσφατα το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΑΕΕ αποφάσισε αυξήσεις, προσέξτε, 6% στις εισφορές στον κλάδο σύνταξης από 1/1/2009 και από 1/6/2009 αυξήσεις για 20% στον κλάδο Υγείας. Αυξήσεις χαράτσι, σε μια περίοδο που η μεγάλη πλειοψηφία των αυτοαπασχολουμένων και των μικρών επιχειρήσεων δέχονται ισχυρά πλήγματα από την οικονομική κρίση και τα αλλεπάλληλα φορολογικά μέτρα. Και το αντίκρισμα σε παροχές θα είναι κατώτερο, γιατί όλος ο τομέας και της σύνταξης και της υγείας παίρνει την κάτω βόλτα.

Δεύτερο παράδειγμα: Το Ταμείο των δημοσίων υπαλλήλων αφαίρεσε 87 εξετάσεις, που είναι χειρουργικές, φάρμακα κλπ., ακόμα και σε καρκινοπαθείς. Αυτές δεν τις καλύπτει το Ταμείο, γιατί λέει δεν έχει χρήματα. Και επειδή πρέπει να ισοσκελίζονται οι ισολογισμοί φεύγουν απέξω.

Των ανθρώπων οι οποίοι έπαθαν καρκίνο του προστάτη, και όταν έχεις καρκίνο του προστάτη, η πιο πιθανή μετάσταση είναι στα οστά, δεν καλύπτονται οι εξετάσεις σπινθηρογράφημα καθολικό οστών. Φύγανε και οι εγχειρήσεις στη μέση, ολικής αρθροπλαστικής γονάτου και ισχίου. Μιλάμε δηλαδή για εγχειρήσεις, οι οποίες είναι για χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο. Και πάρα πολλά άλλα φάρμακα, έχουμε δώσει και ορισμένα πιο αναλυτικά στοιχεία στο 18σέλιδο κείμενο.

Αυτά τώρα ο ασφαλισμένος δεν τα ξέρει. Θα πάει να κάνει σπινθηρογράφημα και θα διαπιστώσει ότι δεν τον καλύπτει το Ταμείο. Αυτά δεν τα λέει η κα Πετραλιά, δεν τα λένε οι προϊστάμενοι ή οι Διευθυντές των Υπουργείων στους ανθρώπους που δουλεύουν στο Δημόσιο.

Βαθιά αντιδραστικές οι κατευθύνσεις της ΕΕ

Αλλά «περιέργως» κάτι τέτοια δεν τα βάζει και το ΠΑΣΟΚ στην κεντρική του προεκλογική εκστρατεία. Αλλα βάζει, για άλλα τσακώνεται με τη Νέα Δημοκρατία. Για τη διαφάνεια στα ασφαλιστικά Ταμεία. Ποια διαφάνεια; Οπως λέει το ΠΑΣΟΚ να περνάνε στο internet! Θα πάει ο καθένας να ψάχνει στο internet; Αυτό είναι το θέμα; `Η θα πηγαίνεις στα κανάλια να κάνεις καταγγελίες;

Πρόκειται για μεγάλο ψέμα αυτό που λένε όλα τα κόμματα, εκτός από το ΚΚΕ. Το «εκτός από το ΚΚΕ» δε θα κουραστούμε να το λέμε. Το μεγάλο ψέμα που λένε είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν καθορίζει πολιτική στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, στην Υγεία, στην Πρόνοια, πρόληψη, στη συνταξιοδότηση.

Βεβαίως, η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν μπαίνει σε λεπτομέρειες, δεν φτιάχνει τέτοιους νόμους. Καθορίζει όμως και αυτά, στη βασική κατεύθυνση. Και τα καθορίζει με τις ιδιωτικοποιήσεις, με την ανατροπή των εργασιακών σχέσεων, με την απαγόρευση στην ουσία στήριξης των Ταμείων, με το πρόγραμμα σταθερότητας, με τους στόχους σύγκλισης, με το πρόγραμμα της ΟΝΕ.

Και τα καθορίζει και τα καθόρισε και για τις χώρες που επρόκειτο να γίνουν μέλη ή πρόκειται να γίνουν τώρα μέλη. Ξέρετε ότι για να υποβάλεις αίτηση για να γίνεις μέλος στην Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει, από το να έχεις παραδώσει τον Μλάντιτς, μέχρι να έχεις κάνει αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα. Αυτά τα καθορίζει.

Οταν κάνει τη μερική απασχόληση, όταν θεωρεί εργασία μια ώρα το μήνα και ένα μήνα το χρόνο, τότε για να πάρεις σύνταξη …φέξε μου και γλίστρησα. Υπολογίζεται ότι ο αγρότης και η αγρότισσα για να πάρουν την κανονική σύνταξη πρέπει να δουλεύουν 47 χρόνια. Κάποτε δούλευε από 8 χρόνων. Αλλά με την Κοινή Αγροτική Πολιτική φεύγουν από την παραγωγή. Και βεβαίως δεν είμαστε υπέρ του να δουλεύουν ισοβίως. Και οι αγρότες και οι αγρότισσες πρέπει να έχουν όριο συνταξιοδότησης, δεν θα δουλεύουν μέχρι να πεθάνουν. Αλλά τώρα τους έχουν κάνει αυτήν την «καλή πολιτική» που τους βγάζουν από τη γη και όταν είναι 30 και 40 χρόνων και 50 και 70.

Κατάργηση της εισφοράς για Υγεία και Πρόνοια

Εφερα αυτά τα δύο παραδείγματα, για να πούμε το εξής: Με ποιο κριτήριο το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας τοποθετείται στην κοινωνική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης, των κομμάτων αστικής εξουσίας και των άλλων κομμάτων.

Εχουμε ένα βασικό κριτήριο, από το οποίο δεν πρόκειται να αποστασιοποιηθούμε ποτέ. Και το κριτήριο είναι το εξής: Ολοι οι μισθωτοί εργαζόμενοι, με εξαίρεση τα διευθυντικά στελέχη και τους οργανωτές της παραγωγής που είναι κοντά στην εργοδοσία, αλλά και όλοι οι μισθωτοί εργαζόμενοι, είτε έχουν μικρό μισθό είτε έχουν μεγάλο μισθό είτε μεσαίο μισθό, παίρνουν το μισθό για ένα μέρος της δουλειάς που παρέχουν, για ένα μέρος του εργάσιμου χρόνου που δίνουν. Υπάρχει απλήρωτη δουλειά, και γι’ αυτούς που έχουν σχετικά καλύτερο μισθό και γι’ αυτούς που είναι χαμηλόμισθοι. Είναι δηλαδή η κλοπή της μισθωτής εργασίας.

Και βεβαίως αυτή η κλοπή επεκτείνεται με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο και στους άλλους εργαζόμενους. Διότι η κλοπή του εργάτη ενσωματώνεται και στα προϊόντα. Και επίσης και ο αγρότης και οι αυτοαπασχολούμενοι, από τη στιγμή που είναι ενταγμένοι μέσα στο σύστημα των μονοπωλίων, εισπράττουν και αυτοί τις συνέπειες της ζημιάς. Και αυτοί προσφέρουν περισσότερα και εισπράττουν πολύ λιγότερα.

Γιατί το λέμε αυτό, ότι υπάρχει απλήρωτος χρόνος εργασίας; Γιατί αυτό τεκμηριώνει την εξής θέση μας, προσαρμοσμένη αν θέλετε μέσα στις σημερινές συνθήκες που ζούμε, με το συσχετισμό δύναμης που υπάρχει. Και αυτή είναι η βασική θέση που θέλουμε να πούμε σήμερα. Από κει καθορίζονται όλα τα άλλα.

Εμείς είμαστε υπέρ της κατάργησης της εισφοράς για θέματα Υγείας, Πρόνοιας γενικότερα, κοινωνικής πολιτικής. Καμία εισφορά των εργαζομένων. Υπάρχει απλήρωτη δουλειά. Δωρεάν! Και να μείνει η εισφορά στη σύνταξη, η οποία όμως, γιατί εδώ υπάρχει και διαφορά αμοιβών δεν πρέπει να ανέβει. Αλλο, στις συνθήκες του σοσιαλισμού. Εκεί θα καταργηθεί και αυτή η εισφορά. Αλλά στις σημερινές συνθήκες θα υπάρχει εισφορά για τη σύνταξη, αλλά ταυτόχρονα εμείς υποστηρίζουμε την αύξηση των μισθών και το μεγαλύτερο βάρος να το σηκώνουν κράτος και καπιταλιστές.

Οπως και για τους αυτοαπασχολούμενους, βεβαίως θα δίνει και ο ίδιος την εισφορά του, αλλά θα υπάρχει και η κρατική επιχορήγηση. Και μιλάμε για τους αυτοαπασχολούμενους, τους μικρούς. Διότι κοιτάξτε να δείτε, όταν λένε «κρατική επιχορήγηση», πάλι ο εργαζόμενος την πληρώνει. Από την άμεση – έμμεση φορολογία και με όλους τους τρόπους.

Οταν λέμε «εισφορά της εργοδοσίας», πάλι ο εργαζόμενος την πληρώνει. Από τη στιγμή που αφήνει ένα μέρος απλήρωτης δουλειάς ο εργοδότης και πληρώνει τη μισή δουλειά που παρέχεται, το μισό χρόνο εργασίας, πάλι αυτά που δίνει είναι ένα μικρό μέρος από την απλήρωτη δουλειά προς τον εργαζόμενο. Και η τριμερής χρηματοδότηση, που την υποστηρίζουμε στα πλαίσια του καπιταλισμού, πάλι βγαίνει από τις τσέπες των εργαζομένων.

Ισες παροχές για όλους στον τομέα της Υγείας

Το δεύτερο στοιχείο, στην κοινωνική πολιτική που υποστηρίζουμε, είναι το εξής: Ισες παροχές για όλους, είτε είναι εργατοϋπάλληλοι είτε είναι μικρομάγαζα είτε είναι αγροτιά είτε είναι μετανάστες είτε είναι άνεργοι είτε είναι μισο-άνεργοι, ό,τι να ΄ναι.

Δηλαδή ο καρκίνος, η πρόληψη για τον καρκίνο, τα τεστ Παπανικολάου, η υπογονιμότητα που υπάρχει, γύρω στις 200 – 300 χιλιάδες ζευγάρια σήμερα που η πλειοψηφία ανήκει στα λαϊκά στρώματα. Αυτοί που είναι πλούσιοι τα βρίσκουν. Και μια σειρά άλλα πράγματα, ασθένειες, πρόληψη, άτομα με ειδικές ανάγκες.

Δεν μπορεί να εξαρτάται η θεραπεία ή η πρόληψη μιας ασθένειας ή οι μακροχρόνιες ασθένειες, δεν μπορεί να εξαρτώνται από το αν ανήκουν στον Α ή στο Β κλάδο, στο Α ή στο Β Ταμείο, από το αν είναι εργαζόμενοι ή όχι, δηλαδή από την εισφορά τους.

Καταργώντας την εισφορά καταργείται και το έχεις – δεν έχεις, φέρε το βιβλιάριο, πόσα ένσημα έχεις, έχεις – δεν έχεις. Παροχές Υγείας ίσες για όλους. Ο καρκίνος δεν κάνει διάκριση αν είμαι κοπτοραπτού ή αν έχω μικρό μαγαζί ή αν καλλιεργώ τα χωράφια μου.

Πρέπει να έχουν ίσες παροχές, όχι να εξαρτάται από το σε ποιο Ταμείο είσαι. Αλλα Ταμεία δίνουν εκείνο, άλλα Ταμεία δεν δίνουν το άλλο. Αυτό από πού το βρήκαμε; Κι αυτό πρέπει να το καταλάβουν οι εργαζόμενοι.

Στα Οινόφυτα, παραδείγματος χάρη, πρέπει να υπάρχει γενικός προληπτικός έλεγχος, όχι γι’ αυτόν που χρειαζόμαστε όλοι, αλλά και για το εξασθενές χρώμιο που πίνουν.

Στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη χρειάζεται να υπάρχει πρόληψη για τα ατυχήματα. Δηλαδή σε κάθε κλάδο προτείνουμε εξειδίκευση κι αυτή πρέπει να ξεκινάει από την πρωτοβάθμια περίθαλψη.

Δεν εννοούμε το Κέντρο Υγείας που υπάρχει σήμερα, αλλά ένα Κέντρο Υγείας πλήρες και με όλες τις ειδικότητες των γιατρών, ούτως ώστε να σταματήσει με το παραμικρό να πηγαίνουν στα νοσοκομεία, κάτι που θα μπορεί να αντιμετωπιστεί στο Κέντρο Υγείας. Αλλά εκεί να υπάρχει όλη η πρόληψη και βέβαια εδώ ο ρόλος των Σωματείων κ.λπ., και των φορέων πρέπει να είναι ουσιαστικός. Μιλάμε για ταξικά Σωματεία που μπορούν να κάνουν έλεγχο μακριά από την πίεση της εργοδοσίας.

Εξειδίκευση στις γυναίκες. Ας πούμε οι γυναίκες, στα μυοσκελετικά προβλήματα, από μια ηλικία και μετά υποφέρουν περισσότερο από τους άνδρες. Επομένως, θέλει εξειδίκευση. Στα παιδιά τα ανήλικα. Και εδώ παίζει ρόλο η σχολιατρική υγιεινή και μια σειρά πράγματα.

Από κει και πέρα έχουμε τις γνωστές προτάσεις. Τα όρια συνταξιοδότησης. Για τους μισθωτούς, τους αγρότες, τους αυτοαπασχολούμενους, τα 60 χρόνια για τους άνδρες και τα 55 για τις γυναίκες. Στα 55 και 50, αντίστοιχα, για τα βαρέα και ανθυγιεινά. Μειωμένο όριο συνταξιοδότησης κατά 5 χρόνια για τη γυναίκα ή τον άνδρα με ανάπηρο παιδί.

Το συνταξιοδοτικό δικαίωμα να κατοχυρώνεται με 4.050 ημέρες ασφάλισης. Κανονικό συνταξιοδοτικό. Στα 30 χρόνια ή 9.000 ημέρες ασφάλισης κάθε εργαζόμενος να μπορεί να συνταξιοδοτείται, ανεξάρτητα από το όριο ηλικίας και βάση υπολογισμού της σύνταξης να είναι το 80% του τελευταίου μισθού. Κι εμείς ξεκινάμε από κατώτερο μισθό τα 1.400 ευρώ και κατώτερη σύνταξη 1.120.

Στο κείμενο που πήρατε δίνουμε αναλυτικά στοιχεία για την προστασία των μητέρων στις χώρες του σοσιαλισμού και μάλιστα μιλάμε και για την περίοδο ’70 – ’80, δηλαδή πριν 20 – 30 χρόνια, που αν δε γινόταν η αντεπανάσταση και το πράγμα προχώραγε χωρίς τα λάθη που έγιναν στην πορεία, τα πράγματα θα ήταν ακόμα καλύτερα. Κάνετε σύγκριση ανάμεσα στην Ελλάδα. Και ανάμεσα στις χώρες του λεγόμενου κοινωνικού κράτους όπως οι αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Καμία σχέση.

Στρατηγική ταύτιση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ

Θέλω να σταθώ στο εξής ζήτημα: Θυμώνει η Νέα Δημοκρατία όταν λέμε ότι έχει την ίδια πολιτική με το ΠΑΣΟΚ. Τσινάει το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα χρησιμοποιεί τα πιο βρώμικα μέσα εναντίον του ΚΚΕ, με κύριο επιχείρημα: Μας ταυτίζετε με τη Νέα Δημοκρατία στα βασικά ζητήματα.

Εμείς απαντάμε με στοιχεία. Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ, ελέω βεβαίως της ενσωμάτωσης και της προσαρμογής στην Ευρωπαϊκή Ενωση και ελέω και του δικού τους προγράμματος, έδωσαν πράσινο φως σε μια άνευ προηγουμένου διείσδυση των μονοπωλίων στον τομέα της Υγείας. Είτε είναι επιχειρήσεις, νοσοκομεία κλπ., είτε είναι φάρμακο, ιατρικά εργαλεία. Ανευ προηγουμένου.

Οι τραπεζίτες αγοράζουν νοσοκομεία. Οι πετρελαιάδες αγοράζουν νοσοκομεία. Που σημαίνει ότι έχει ψωμί το πράγμα. Και οι δύο είναι υπέρ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και είναι και υπέρ της ανταποδοτικότητας στις εισφορές των εργαζομένων. Δηλαδή δίνεις – παίρνεις. Χαίρω πολύ, αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική. Η συνύπαρξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα σημαίνει καχεξία στο δημόσιο τομέα και γιγάντωση του ιδιωτικού.

Ας πάμε στον ΣΥΡΙΖΑ. Βαβυλωνία. Ομως μέσα σ’ αυτή τη Βαβυλωνία, υπάρχει ένας άξονας. Μιλάει για δημόσιο τομέα, αλλά για τον ιδιωτικό δεν τολμά να πει αυτό που λέει το ΚΚΕ: Την απαγόρευση, και μέσα στις συνθήκες του καπιταλισμού, δράσης επιχειρήσεων.

Και αρχίζουν. Να γίνει έλεγχος στον ιδιωτικό τομέα. Πού να γίνει έλεγχος; Στα νοσοκομεία που αγοράζουν οι καρχαρίες και οι πολυεθνικές; Και τι έλεγχος θα γίνει; Πρώτα – πρώτα τι έλεγχος να γίνει από τη στιγμή που τα Ασφαλιστικά Ταμεία συμπράττουν με τον ιδιωτικό τομέα; Σύμπραξη ίσον νόμος.

Ο ΛΑ.Ο.Σ. συνήθως ανακατεύει την κουτάλα και οι προτάσεις του είναι γενικόλογες. Αλλά από τη στιγμή που είναι στην πολυκατοικία, όπως λέει, της δεξιάς παράταξης, θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν μπορεί – και το έχει αποδείξει ήδη – να έχει μια πολιτική κατά της εμπορευματοποίησης.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι δεν έχουν δημοσιεύσει βέβαια τις θέσεις τους. Δεν τους έχουμε ακούσει και είναι ένα θέμα. Δηλαδή, ένα κόμμα το οποίο δεν ξέρεις τι λέει, αλλά εν πάση περιπτώσει, μπορεί να δημοσιεύσουν, να μην τους αδικήσω.

Μια κουβέντα να πω. Από τη στιγμή που υποστηρίζουν το εμπόριο ρύπων, το Κιότο πια έχει γίνει σημαία, από τη στιγμή που υποστηρίζουν ότι μπορείς ας πούμε να αγοράζεις ρύπους και να πουλάς ρύπους, στην Υγεία είναι υπέρ της κατάργησης του ιδιωτικού τομέα; Είναι υπέρ της κατάργησης των κρατήσεων για την Υγεία; Πολύ δύσκολο φαίνεται.

Αποκαλυπτικά στοιχεία

Λοιπόν, για να δούμε και πιο συγκεκριμένα Νέα Δημοκρατία – ΠΑΣΟΚ. Στην τελευταία 15ετία, 1992 – 2007, η συμμετοχή του κρατικού προϋπολογισμού στη δημόσια δαπάνη υπηρεσιών Υγείας μειώθηκε από 41,4 το ’92 σε 27 το 2007 κι αυτό αφορά και τις δυο κυβερνήσεις. Ανατράπηκε η αναλογία μεταξύ κρατικού προϋπολογισμού και Ασφαλιστικών Ταμείων. Το ΄99 τα έσοδα των δημοσίων νοσοκομείων προέρχονταν, προσέξτε, το 76% από τα νοσήλια και το 8,19% από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Το 2006 τα έσοδα των δημοσίων νοσοκομείων προέρχονταν: 82,13% από τα νοσήλια και 3,5% από τον κρατικό προϋπολογισμό. Για ποια δημόσια Υγεία μιλάμε; Τη δεκαετία του ΄90, με αποφάσεις των κυβερνήσεων, δηλαδή της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, αυξήθηκαν τα νοσήλια σε ποσοστό συνολικά 806%. Το ΠΑΣΟΚ στις 3/2/98 καθιέρωσε το ενοποιημένο κλειστό νοσήλιο που οδήγησε σε αυξήσεις από 29% έως 64% ανάλογα με τη θέση νοσηλείας.

Εξαιρέθηκαν από τα νοσήλια μια σειρά ιατρικών – εργαστηριακών πράξεων και φαρμάκων τα οποία χρεώνονται χωριστά και πληρώνονται από τα Ταμεία. Παραδείγματος χάρη, σε ένα νοσηλευόμενο που θα χρειαστεί στεφανιογραφία, λιθοτριψία, μαγνητική, αξονική τομογραφία, αυτά χρεώνονται στα Ασφαλιστικά Ταμεία ξεχωριστά. Πας και στο ιδιωτικό κέντρο. Και εδώ και όταν πληρώνει λίγο ο εργαζόμενος χρεώνονται τα Ταμεία, αφού δεν επιχορηγούνται.

Η δαπάνη της ημερήσιας φαρμακευτικής δόσης που ξεπερνά το 70% της τιμής του νοσηλίου πληρώνεται από τα Ασφαλιστικά Ταμεία ξεχωριστά. Μα το νοσήλιο το καθορίζει η ιατρική ανάγκη, η ανάγκη του ασθενούς. Εξαιρέθηκαν πλήρως από το νοσήλιο φάρμακα όπως κυτταροστατικά, ανοσοκατασταλτικά, ορμόνες, σκιαγραφικά, για διαγνωστικές εξετάσεις, μοσχεύματα, ειδικά φίλτρα κλπ., κι αυτά βεβαίως τα φορτώνουν στα Ταμεία. Τα Ταμεία ή θα ανεβάσουν το νοσήλιο των ασφαλισμένων ή θα τους στέλνουν στα ιδιωτικά κέντρα και θα πληρώνουν και οι εργαζόμενοι ή θα χρεοκοπήσουν εντελώς τα Ταμεία.

Υπάρχουν εξετάσεις που δεν έχουν κοστολογηθεί από το κράτος και επειδή δεν έχουν κοστολογηθεί δεν δικαιολογούνται από τα Ασφαλιστικά Ταμεία. Παραδείγματος χάρη, υπάρχει ένα πακέτο απαραίτητων εξετάσεων για τους νεφροπαθείς που ελέγχονται πριν και μετά τη μεταμόσχευση και το οποίο κοστίζει 1.753 ευρώ.

Ο μεταμοσχευμένος πρέπει να κάνει συχνά εξετάσεις. Κι αυτές οι εξετάσεις δεν είναι σάκχαρο, ουρία και οι γενικές εξετάσεις αίματος, είναι ειδικές. Γι’ αυτές πληρώνουν, δεν καλύπτονται από το Ταμείο, το οποιοδήποτε Ταμείο εκατό τοις εκατό.

Οι ανασφάλιστοι μετανάστες υποχρεώνονται να καταβάλλουν κατά κανόνα το συνολικό κόστος και σε περίπτωση νοσηλείας προκαταβάλλουν το 50% της δαπάνης. Ο μετανάστης που μπορεί να είναι άνεργος και ο εργοδότης να τον έχει με μαύρη εργασία.

Αν είναι παράνομοι τους παρέχονται σε περίπτωση επείγοντος περιστατικού οι πρώτες βοήθειες και μέχρι τη σταθεροποίηση της υγείας τους. Δεν υπάρχει εργοδοτική εισφορά για τα επαγγελματικά νοσήματα και εργατικά ατυχήματα. Αυτή είναι η κατάσταση.

Οι προτάσεις του ΚΚΕ

Οι δικές μας οι προτάσεις είναι: Αποκλειστική χρηματοδότηση από το κράτος και την εργοδοσία. Να μην ανέβουν οι κρατήσεις για τους εργαζόμενους, αντίθετα να ανέβουν οι μισθοί κ.λπ., για να υπάρχουν οι συντάξεις. Δεν μπορείς να έχεις μια πλήρη πρόταση για το συνταξιοδοτικό αν δε μιλήσεις για δουλειά για όλους που λέμε εμείς, για σταθερή δουλειά, για Ασφάλιση, από εκεί καθορίζονται οι συντάξεις.

Οσο για την περίθαλψη, δωρεάν υπηρεσίες. Δεν είναι επιχείρηση για να έχει κέρδη και ζημιές, δεν είναι μισθολογικό κόστος, δεν είναι εργατικό κόστος. Για μας είναι στις συνθήκες του καπιταλισμού η επιστροφή ενός μέρους από την απλήρωτη δουλειά.

Και φυσικά αυτά είναι αντικείμενο ταξικής πάλης. Στην ταξική πάλη συμπεριλαμβάνουμε και τις κάλπες, είναι κι αυτές πάλη. Γι’ αυτό ο εργάτης, ο φτωχός αγρότης, ο φτωχός επαγγελματίας, πρέπει να ψηφίσει με συνείδηση της τάξης ή του κοινωνικού στρώματος που ανήκει.

Αν αυτό το ξεχάσει, τότε θα υποτιμήσει ότι αμέσως μετά τις ευρωεκλογές επιταχύνονται τα μέτρα. Ηδη η Ευρωπαϊκή Ενωση στην τελευταία Σύνοδο της Πράγας ασχολήθηκε και το πρώτο πράγμα που θα πέσει από πάνω είναι η Κοινωνική Ασφάλιση. Αυτό το καθόρισε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αυτό το καθόρισε η Παγκόσμια Τράπεζα, είναι παγκόσμια επιλογή. Επομένως, σε κάθε χώρα πρέπει να θεωρηθεί η κάλπη ως μορφή ταξικής πάλης και πρέπει να ψηφίσει κανείς τέτοια με συνείδηση.

Το ΚΚΕ είναι το μοναδικό κόμμα το οποίο δε ζητάει ζητιανιά για τους εργαζόμενους. Απαιτεί να πάρουν πίσω τα κλεμμένα, είτε είναι από τα ασφαλιστικά ταμεία δισεκατομμύρια κλεμμένα, είτε είναι κυρίως ο κλεμμένος κόπος του στη δουλειά».

Αναρτήθηκε στις Ευρωεκλογές 2009, Θέσεις του ΚΚΕ, ΚΚΕ, Καπιταλιστικά Κέρδη, Οι Θέσεις του ΚΚΕ, κοινωνική ασφάλιση. Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ – ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Η διεθνής οικονομική κρίση, η θέση της Ελλάδας και οι θέσεις του ΚΚΕ

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Η κεντρική εισήγηση της Ελένης Μπέλλου, μέλους του ΠΓ της ΚΕ του Κόμματος, στην ημερίδα

Οχι άλλα βάρη στις πλάτες του εργάτη. Την κρίση να πληρώσει η ολιγαρχία απαιτούν οι εργαζόμενοι

Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη που μας πέρασε η ημερίδα της ΚΕ του Κόμματος με θέμα: «Η διεθνής οικονομική κρίση και η θέση της Ελλάδας. Οι θέσεις του ΚΚΕ». Σήμερα, ο «Ρ» δημοσιεύει ολόκληρο το κείμενο της κεντρικής εισήγησης που έκανε η Ελ. Μπέλλου, η οποία ανάμεσα στα άλλα σημείωσε:«Αξιότιμοι προσκαλεσμένοι,

Αγαπητοί φίλοι και σύντροφοι,

Η διεθνής καπιταλιστική οικονομία βιώνει μια βαθιά κρίση, με κύριο χαρακτηριστικό τον εκτεταμένο συγχρονισμό της. Η εκδήλωσή της ξεκίνησε αρχικά το 2007 στις ΗΠΑ, στον κλάδο κατασκευών, με τη μορφή απαξίωσης κεφαλαίου σε χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, λόγω εκτεταμένης κίνησης επενδυτικών παραγώγων σε τιτλοποιημένα επισφαλή στεγαστικά δάνεια.

Ο κίνδυνος κατάρρευσης αμερικανικών χρηματοπιστωτικών κολοσσών με ισχυρές θέσεις στη διεθνή αγορά του χρηματικού κεφαλαίου προκάλεσε μια σταδιακή και γενικευμένη μεγάλη πτώση των τιμών στα σημαντικότερα χρηματιστήρια του κόσμου. Επρόκειτο για την «κορυφή του παγόβουνου» στην εκδήλωση μιας γενικευμένης κρίσης υπερπαραγωγής, υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου.

Τα σημερινά δεδομένα και οι εκτιμήσεις των διεθνών οικονομικών οργανισμών στην αισιόδοξη εκδοχή τους δίνουν το 2010 ως έτος κατώτατου σημείου της ύφεσης. Ηδη έχει καταγραφεί αύξηση των ανέργων κατά 25 εκατομμύρια και προβλέπεται να προστεθούν και άλλα 40 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του χρόνου.

Προβλέπεται συρρίκνωση του Παγκόσμιου Ακαθάριστου Προϊόντος το 2009, κατά 1,7% σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα και κατά 2,75% σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ. Ο δεύτερος εκτιμά τη συρρίκνωση του διεθνούς εμπορίου κατά 13,2% το 2009.Το ΔΝΤ υπολογίζει την απαξίωση του χρηματικού κεφαλαίου σε 4,1 τρισ. δολάρια από την εκδήλωση της κρίσης μέχρι σήμερα.

Η εκδήλωση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα

Στην ελληνική οικονομία η κρίση εκδηλώθηκε ελαφρώς ετεροχρονισμένη σε σχέση με την Ευρωζώνη. Μπήκε σε φάση ύφεσης το 2009, ενώ το 2008 ήταν χρονιά επιβράδυνσης στη διεύρυνση του ΑΕΠ. Το κυριότερο είναι ότι το τμήμα της Βιομηχανίας (Ορυχεία – Λατομεία, Μεταποίηση, Ηλεκτρισμός, Παροχή Νερού, κατά την αστική στατιστική) είχε κατά 4% συρρίκνωση το 2008/2007, ευρισκόμενη σε ύφεση από το 2005.

Το 2008 όλοι οι κλάδοι της Μεταποίησης βρέθηκαν σε ύφεση, με εξαίρεση τον κλάδο Τροφίμων (αύξηση 1,2%).

Η κρίση στη Μεταποίηση φαίνεται στη μεγάλη συρρίκνωση των βιομηχανικών εμπορευμάτων (περίπου κατά 7%).

Μεγάλη συρρίκνωση είχε ο κατασκευαστικός κλάδος (-9,4%).

Την περίοδο 2002-2008 η τάση ήταν σημαντική συρρίκνωση της παραγωγής στα περισσότερα από τα κυριότερα αγροτικά προϊόντα με εξαίρεση το μαλακό σιτάρι, τον αραβόσιτο και τα ροδάκινα.

Αποψη από την ημερίδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το πραγματικό αγροτικό εισόδημα επιδεινώθηκε το 2008 κατά -7,1%, λόγω στασιμότητας στις τιμές πώλησης από τους παραγωγούς και μεγάλης αύξησης των τιμών βιομηχανικών προϊόντων.Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το καθαρό αγροτικό εισόδημα ως συσχετισμός της καθαρής προστιθέμενης αξίας σε σχέση με το κόστος συρρικνώθηκε το 2008 στο 80,1% εκείνου του 2000 (=100)1.

Στο 2008 σημειώθηκε μεγάλη πτώση τιμών στο Χρηματιστήριο Αθηνών, η συνολική χρηματιστηριακή αξία του οποίου ως ποσοστό του ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο τέλος του 2008 στο 1/3 περίπου εκείνης του τέλους του 2007 (Δεκέμβρης 2008: 28%, Δεκέμβρης 2007: 86%)2. Σημαντικό μέρος αυτής της πτώσης οφείλεται στη μαζική αποχώρηση ξένων επενδυτών τον Οκτώβρη του 2008.

Ανεξάρτητα από τη φάση στον κύκλο της κρίσης, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας είναι η μακροχρόνια οξυμένη ελλειμματική δημοσιονομική της κατάσταση. Και μόνο με την επιβράδυνση του ΑΕΠ, που επιταχύνθηκε στο δεύτερο εξάμηνο του 2008, επιδεινώθηκαν θεαματικά οι όροι δανειοδότησης του κράτους.

Οι τελευταίες εκτιμήσεις προβλέπουν ύφεση κατά 1% στο ΑΕΠ το 2009. Η έκταση της ύφεσης στην ελληνική οικονομία οπωσδήποτε θα εξαρτηθεί και από την πορεία της κρίσης:

Η Ελένη Μπέλλου στο βήμα

α) Σε βαλκανικά κράτη, στα οποία έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις εκ μέρους επιχειρήσεων με έδρα την Ελλάδα. Αφορά κυρίως οικονομίες με μεγάλους ρυθμούς καπιταλιστικής ανάπτυξης, όπως: Ρουμανία με 7,7% το 2008 και πρόβλεψη για -1,8% το 2009, Βουλγαρία με 4,4% το 2008 και πρόβλεψη για -1% το 20093.β) Στο διεθνές εμπόριο, μεγάλο μέρος του οποίου διεξάγεται μέσω θαλάσσιων μεταφορικών μέσων, τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή εισροών.

γ) Σε σημαντικά ευρωπαϊκά κράτη, π.χ., Γερμανία, Βρετανία, από τα οποία προέρχεται σημαντικό μέρος των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, όχι μόνο σε απόλυτους αριθμούς επισκεπτών, αλλά και σε διανυκτερεύσεις και σε εισπράξεις.

Αντιφατικές είναι οι επιδράσεις των ακόμα υψηλών κοινοτικών εισροών σε σχέση με τη βιομηχανική και αγροτική συρρίκνωση.

Ολα αυτά δείχνουν ότι θα είναι βαθιά η εκδήλωση της κρίσης στην ελληνική οικονομία. Γίνονται προβλέψεις για 2ετή διάρκεια. Θα οξύνει τις υπάρχουσες κοινωνικές αντιθέσεις, με αύξηση της ανεργίας, της μερικής απασχόλησης, επέκταση των ευέλικτων σχέσεων. Ηδη έχει διευρυνθεί η φτώχεια, σύμφωνα με τις αστικές μετρήσεις, με ιδιαίτερη συγκέντρωση σε παιδιά έως 15 χρόνων, και σε άτομα ηλικίας 18-24, περίπου το 1/4.

Βεβαίως, οι δείκτες της φτώχειας αποτυπώνουν ένα μέρος της. Δεν αποτυπώνουν το γεγονός ότι οι μισθοί και τα ημερομίσθια υπολείπονται της αυξητικής ανόδου του ΑΕΠ και της παραγωγικότητας σε φάση διευρυμένης αναπαραγωγής στην Ελλάδα.

Οι εκτιμήσεις του ΚΚΕ πριν μια δεκαετία

Για την εκτίμηση της σημερινής κρίσης και την πρόβλεψη εξόδου από την ύφεση διεθνώς και στην Ελλάδα θεωρούμε χρήσιμο να αναφερθούμε στη γενική εκτίμησή μας για την κρίση που είχε εκδηλωθεί πριν από μια δεκαετία περίπου. Επίσης, να θυμίσουμε την τότε πρόβλεψή μας για την περίοδο που θα ακολουθούσε.

Το 1998 βρισκόταν σε εξέλιξη μια άλλη φάση ύφεσης που είχε ξεκινήσει στα μέχρι τότε θεωρούμενα «οικονομικά θαύματα», στις χαρακτηριζόμενες ως «Ασιατικές Τίγρεις», μια ύφεση που είχε αγκαλιάσει οικονομίες της ΝΑ Ασίας αλλά και την Ιαπωνία, χώρες της Λατ. Αμερικής, και με ορισμένο ετεροχρονισμό εκδηλώθηκε το 2000 στις ΗΠΑ. Το παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν συρρικνώθηκε κατά 1%, οι δε διεθνείς ροές κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις και το διεθνές εμπόριο είχαν πολύ μεγάλη περιστολή.

Τότε για πρώτη φορά μετά τη νίκη της αντεπανάστασης στη Σοβιετική Ενωση και σε χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, ξαναεκδηλώθηκε ο προβληματισμός για την ευρωστία του καπιταλισμού, εκφράσθηκαν οι αστικές ανησυχίες μήπως σε κάποια φάση η αστική πολιτική δυσκολευτεί να ελέγξει την εργατική και λαϊκή δυσαρέσκεια – αντίδραση για τις συνέπειες της κρίσης.

Μέρος της προσπάθειας να ελεγχθεί η κατάσταση από τη σκοπιά της σταθερότητας της εξουσίας του κεφαλαίου ήταν και οι διάφορες θεωρίες για τα αίτια της κρίσης. Αυτές οι θεωρίες επικεντρώνονταν στον τρόπο λειτουργίας των χρηματιστηρίων, έδιναν έμφαση στη διαχείριση – διαφάνεια επενδυτικών χρηματικών κεφαλαίων μεγάλου ρίσκου (Hedges Funds), στους όρους δανειοδότησης κρατών από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Με άλλα λόγια, ασχολήθηκαν με περίσσια σπουδή με τις φαινομενικές δυσλειτουργίες στη σφαίρα κυκλοφορίας του κεφαλαίου στη χρηματική του μορφή.

Τότε το ΚΚΕ εκτίμησε ότι είχε εκδηλωθεί μια κρίση υπερπαραγωγής, ή αλλιώς μια κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου, όπως και σε προηγούμενα χρόνια, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την κρίση του 1973. Υποστηρίξαμε ότι ήταν κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου ανεξάρτητα από τη μορφή που πήρε αρχικά η εκδήλωσή της.

Σε αντίθεση με τις αστικές διαφωνίες, που ξεκινούσαν από το ίδιο το ΔΝΤ, σχετικά με τα διαχειριστικά μέτρα για την επίσπευση εξόδου από τη φάση της ύφεσης ή για μια υποτιθέμενη πρόληψη της ύφεσης στις ΗΠΑ και σε άλλες καπιταλιστικές οικονομίες, το ΚΚΕ είχε προβλέψει ότι έτσι ή αλλιώς η έξοδος από την ύφεση, η αναζωογόνηση ακόμα και το πέρασμα σε μια νέα ανοδική φάση διευρυμένης καπιταλιστικής αναπαραγωγής θα οδηγούσε στην εκδήλωση μιας νέας κρίσης υπερσυσσώρευσης, πιο βαθιάς και πιο συγχρονισμένης από την προηγούμενη.

Επίσης, το ΚΚΕ είχε προειδοποιήσει ότι σε όλες αυτές τις χώρες οι συνθήκες εργασίας, πληρωμής, ζωής της εργατικής τάξης όχι μόνο δε θα καλυτέρευαν αλλά, αντίθετα, θα χειροτέρευαν και στη φάση της καπιταλιστικής ανάπτυξης.

Είχαμε στηρίξει αυτή την πρόβλεψή μας στο γεγονός ότι τα μερίδια συμμετοχής στη διεθνή καπιταλιστική παραγωγή και αγορά άλλαζαν προς όφελος νέων ανερχόμενων καπιταλιστικών οικονομιών, με πολύ μεγάλο εγχώριο πληθυσμό και ακόμα πολύ φθηνή εργατική δύναμη. Σε αυτό είχαν συντελέσει και οι αντεπαναστατικές ανατροπές, η οπορτουνιστική διάβρωση και κρίση του κομμουνιστικού κινήματος, γενικότερα η υποχώρηση του εργατικού κινήματος, η ενσωμάτωση συνδικαλιστικών οργανώσεων στο σύστημα.

Ετσι, και σε συνθήκες διευρυμένης καπιταλιστικής αναπαραγωγής κυριάρχησε η τάση να μειώνεται το εργατικό εισόδημα παράλληλα με την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης.

Αυτή η τάση πήρε το χαρακτήρα ενιαίων στρατηγικών επιλογών, π.χ., στην ΕΕ, κωδικοποιημένων ως στρατηγική της Λισαβόνας με στόχους αφαίρεσης εργασιακών, συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων για να ικανοποιηθεί ως στόχος η λεγόμενη μείωση του εργατικού κόστους στην ευρωενωσιακή αγορά.

Στην περίοδο που ακολούθησε, στην τρέχουσα πρώτη 10ετία του 21ου αιώνα, έγιναν νέες εξαγορές και συγχωνεύσεις, προχώρησε περισσότερο η διεθνική διαπλοκή των κεφαλαίων, οξύνθηκε ο διεθνής καπιταλιστικός ανταγωνισμός και παράλληλα η διαμόρφωση στενότερων ή χαλαρότερων περιφερειακών συμμαχιών – ενώσεων.

Ισχυροποιήθηκε η τάση που συσσώρευε αλλαγές μεταξύ των ανισόμετρα εξελισσόμενων καπιταλιστικών οικονομιών, τάση που οδηγεί προς την ανατροπή ενός συσχετισμού στη διεθνή καπιταλιστική αγορά που διαμορφώθηκε πριν από 70 χρόνια περίπου. Παράλληλα, αυτή η τάση εκδηλώθηκε και με νέες κρατικές και διακρατικές απαιτήσεις, για αλλαγές στις διεθνείς συνεννοήσεις και συνεργασίες, π.χ., στις Συμφωνίες του ΠΟΕ, στη σύνθεση της διοίκησης του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, στη σύνθεση των διεθνών συναλλαγματικών αποθεμάτων, στο νόμισμα με το οποίο γίνονται οι εμπορικές ανταλλαγές βιομηχανικών υλών στην παγκόσμια αγορά, στη διεύρυνση του G7.

Ολα αυτά που πιο αχνά διαφαίνονταν κατά τον προηγούμενο διεθνή κρισιακό καπιταλιστικό κύκλο, πήραν χαρακτήρα ανεπίστρεπτων τάσεων στο σημερινό. Σε αυτό το έδαφος εξελίχθηκε ο νέος κύκλος της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης σε διεθνές επίπεδο που βρίσκεται σε εξέλιξη, με χαρακτηριστικό της το γεγονός ότι τώρα ξεκίνησε στις ΗΠΑ, επεκτάθηκε ίσως και βαθύτερα στην Ευρωζώνη, αγκαλιάζει ταυτόχρονα Μ. Βρετανία, Ιαπωνία, Ρωσία, Τουρκία, χώρες της Λατινικής Αμερικής. Επιδρά επί του παρόντος με επιβράδυνση στην Κίνα και στην Ινδία.

Οι εκτιμήσεις του ΚΚΕ για την παρούσα διεθνή οικονομική κρίση

Αναμενόμενο είναι να έχει η παρούσα ύφεση μεγαλύτερη διάρκεια από την προηγούμενη, να είναι πιο αναιμικό το πέρασμα σε μια νέα φάση αναζωογόνησης και ανόδου. Το κυριότερο όμως είναι τι μπορούμε να προβλέψουμε για τη θέση της εργατικής τάξης και γενικότερα των μισθωτών και του μεγαλύτερου μέρους των αυτοαπασχολούμενων σε φάση ανάκαμψης από την ύφεση.

Εκτιμάμε ότι θα συνεχισθεί και θα ενταθεί η ίδια τάση που εκδηλώθηκε και στις δυο προηγούμενες δεκαετίες, η τάση επιδείνωσης, αν δεν πραγματοποιηθεί εμφανής ιδεολογική – πολιτική και οργανωτική αναζωογόνηση στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, χειραφέτηση του συνδικαλιστικού κινήματος από τον κυβερνητικό και εργοδοτικό συνδικαλισμό, απεμπλοκή του από ευρωενωσιακούς μηχανισμούς χειραγώγησης (βλέπε ΟΚΕ κλπ.), ιδεολογική – πολιτική χειραφέτηση ευρύτερων εργατικών δυνάμεων από την παραπλανητική επιρροή της λεγόμενης σοσιαλδημοκρατίας, με μορφή παλαιών ή νέων πολιτικών σχημάτων της.

Οι εσωτερικές αντιθέσεις του καπιταλισμού και ο διεθνής καπιταλιστικός ανταγωνισμός βρίσκονται σε τέτοιο επίπεδο που η εργατική τάξη, μισθωτοί που την προσεγγίζουν από την άποψη του εισοδήματος και του βιοτικού τους επιπέδου, και κατώτερα τμήματα των μεσαίων στρωμάτων, μπορούν να φρενάρουν την επιδείνωση της θέσης τους μόνο αν περάσουν στην αντεπίθεση,αν απαλλαγούν από κάθε πολιτική παγίδα συμβιβασμού, συναίνεσης, αποδοχής μιας δήθεν «συνεργασίας των τάξεων» για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Χάνει τον χαρακτήρα του το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα ως πάλη για το μισθό – ωράριο κλπ. όταν ηγετικά του όργανα όπως της ΓΣΕΕ κλείνουν συμφωνίες με τον ΣΕΒ για από κοινού αντιμετώπιση της κρίσης.

Το εργατικό και λαϊκό κίνημα μπορεί και πρέπει να ανασυνταχθεί με σαφή αντιιμπεριαλιστικό – αντιμονοπωλιακό προσανατολισμό, σε τελευταία ανάλυση αντικαπιταλιστικό. Να αξιοποιήσει σε κάθε χώρα, κάθε ρωγμή, κάθε τριγμό της αστικής διακυβέρνησης, με ανάλογο ιδεολογικο-πολιτικό προσανατολισμό και οργανωτική ετοιμότητα.

Εκτιμάμε ότι θα δυσκολευτεί ακόμα περισσότερο η αστική διαχείριση, θα βρεθεί πιο κοντά σε αλλεπάλληλες ασταθείς κυβερνήσεις, θα οξυνθούν οι διαφωνίες μέσα στην ΕΕ, θα κλονισθεί πιο βαθιά απ’ ό,τι σήμερα η ιδεολογική υπεράσπιση του καπιταλιστικού συστήματος, όταν κορυφωθεί ο επόμενος κρισιακός κύκλος, όταν επέλθει η επόμενη φάση ύφεσης.

Με φαντασία, αλλά επιστημονική φαντασία, μπορούμε να πούμε ότι οδεύουμε σε ένα νέο 1929, ίσως σε ένα νέο 1937.

Αυτές οι προβλέψεις γίνονται και από αστούς αναλυτές, από ιμπεριαλιστικά κέντρα στρατηγικών μελετών σε κρατικό ή διακρατικό επίπεδο.

Ο ιδιαίτερος ρόλος της σοσιαλδημοκρατίας στη διάσωση του συστήματος

Προκειμένου να διασωθεί το σύστημα, φιλελεύθεροι και σοσιαλδημοκράτες, από τον Σαρκοζί και τον Ομπάμα μέχρι τον Μπράουν και τον Μπίσκι υπόσχονται έναν «ανθρώπινο, υγιή καπιταλισμό».

Ιδιαίτερη δραστηριότητα επιδεικνύει η διεθνής σοσιαλδημοκρατία. Επικεντρώνεται στην προσπάθεια να ενοχοποιηθεί για την κρίση αποκλειστικά και μόνο ο «νεοφιλελευθερισμός», η δήθεν αναποτελεσματική συνταγή αναλογίας μεταξύ «αγοράς – ρύθμισης» σε κρατικό, περιφερειακό ή και σε διεθνές επίπεδο.

Η διεθνής σοσιαλδημοκρατία έχει ανασκουμπωθεί προκειμένου να πείσει τις εργατικές – λαϊκές μάζες ότι έχει επεξεργαστεί τη νέα συνταγή. Δηλαδή υποστηρίζει ότι έχει βρει τη δοσολογία ανάμεσα στην πολιτική (επιδοτήσεων, φοροαπαλλαγών κλπ.) που υποβοηθά τη συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, τη στήριξη των μονοπωλίων, και ταυτόχρονα ελέγχει τις αρρυθμίες της αγοράς με ορισμένη ή ορισμένες κρατικές τράπεζες, ακόμα και με την κρατικοποίηση κάποιων προβληματικών επιχειρήσεων στη βιομηχανία, στις μεταφορές. Η «Πράσινη Οικονομία» και η «καλύτερη διανομή» είναι τα απαραίτητα συμπληρώματα.

Στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, δηλαδή του ρεύματος που βαφτίζει «δημοκρατικό σοσιαλισμό» την κυριαρχία των μονοπωλίων με τη συνύπαρξη κρατικών επιχειρήσεων, έχουν εμφανισθεί νέοι πολιτικοί φορείς, όπως το ΚΕΑ στην Ευρώπη. Ισχυρίζονται ότι έχουν βρει καλύτερα από τα προηγούμενα κόμματα τη χρυσή τομή «αγοράς – ρύθμισης», «ιδιωτικού – κρατικού κεφαλαίου». Ισχυρίζονται ακόμα ότι η καλύτερη εφαρμογή της δοσολογίας απαιτεί εξάλειψη των αντιθέσεων μέσα στην ΕΕ, με την ισχυροποίηση των δομών της, με τη διαμόρφωση μιας ευρωενωσιακής διακυβέρνησης.

Προσαρμόζουν στη σημερινή πραγματικότητα της ΕΕ την παλιά σοσιαλδημοκρατική γραμμή των μεταρρυθμίσεων. Στη θέση του κρατικού μονοπωλίου – υπηρέτη των ιδιωτικών μονοπωλίων βάζουν το διευρωπαϊκό – διακρατικό μονοπώλιο και πάνω από την κυβερνητική διαχείριση θέτουν μια ισχυρή διακρατική διακυβέρνηση, ικανή δήθεν να εκφράζει τα γενικά συμφέροντα στην ΕΕ, επιλύοντας αντιθέσεις μεταξύ κρατών-μελών της.

Εμφανίζονται «βασιλικότεροι του βασιλέως», δίνοντας «αριστερό» σοσιαλίζον άλλοθι στην ισχυροποίηση υπαρχόντων και στην εμφάνιση νέων κατασταλτικών μηχανισμών.

Ο ιδιαίτερος ρόλος τους συνίσταται στην αναβάπτιση της σοσιαλδημοκρατίας ως προς την εξυπηρέτηση του συστήματος. Υπηρετούν την ιδεολογική χειραγώγηση με την ουτοπία μιας φιλολαϊκής ΕΕ, μιας φιλολαϊκής διαχείρισης στο έδαφος της οικονομικής κυριαρχίας των μονοπωλίων.

Νομοτελειακή η ανισομετρία και οι αντιθέσεις μέσα στην ΕΕ

Η παρούσα κρίση στην Ευρωζώνη κατά γενική ομολογία όξυνε τις αντιθέσεις μεταξύ των κρατών – μελών, ακόμα και στο σκληρό πυρήνα της. Και αυτό ήταν αναμενόμενο, στις προβλέψεις και εκτιμήσεις του ΚΚΕ.

Παρά τη διαπλοκή των κεφαλαίων, παρά την ενιαία στρατηγική απέναντι στην εργατική τάξη, παραμένει το έθνος – κράτος ως όργανο που εξασφαλίζει την οικονομική κυριαρχία των μονοπωλίων, που εξυπηρετεί τη συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου σε ανταγωνισμό με αντίστοιχες διαδικασίες σε άλλα κράτη – μέλη της ΕΕ.

Οπως στη φάση της διευρυμένης αναπαραγωγής έτσι και στη φάση της ύφεσης, υφίσταται καπιταλιστική ανισομετρία. Παραμένουν οι ανισομετρίες στο γενικό επίπεδο της παραγωγής, στην παραγωγικότητα της εργασίας, στις αναλογίες των κλάδων, στους μισθούς και τα ημερομίσθια, στις εξαγωγές και εισαγωγές εμπορευμάτων ως ποσοστά στο ΑΕΠ, στις εκροές-εισροές κεφαλαίων.

Ολες αυτές οι ανισομετρίες αντανακλώνται στη δημοσιονομική κατάσταση του κάθε κράτους, στα διαφορετικά μεγέθη δημοσίου χρέους και ελλειμμάτων, στα διαφορετικά επιτόκια δανεισμού των κρατών που διαμορφώνει η διεθνής αγορά ανάλογα με τη θέση του κάθε κράτους μέσα στην Ευρωζώνη αλλά και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Αυτές οι ανισομετρίες είναι που κάνουν αδύνατη τη διαμόρφωση ενιαίας δημοσιονομικής πολιτικής και σε συνθήκες ύφεσης. Αυτές εκφράσθηκαν στις διαφορετικές προτάσεις π.χ. μεταξύ Γερμανίας και Βρετανίας για τα μέτρα και τα πακέτα διαχείρισης της κρίσης. Αυτές εκφράστηκαν και εκφράζονται στην εξέλιξη των επιτοκίων πάνω από τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ.

Οι διαφορετικές απόψεις γύρω από το Σύμφωνο Σταθερότητας, αν θα γέρνει περισσότερο προς τη δημοσιονομική ευελιξία ή προς τη νομισματική σταθερότητα, εκφράζουν διαφορετικές ανάγκες των κρατών – μελών και όχι έλλειψη οργάνων ευρωενωσιακής διακυβέρνησης ή υπερβάλλουσα δύναμη της ΕΚΤ όπως ισχυρίζονται το ΚΕΑ και ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ.

Στις σημερινές συνθήκες της ύφεσης, αυτές οι ανισομετρίες εκδηλώθηκαν πιο οξυμένα απ’ ό,τι σε προηγούμενη φάση για την ελληνική οικονομία, οξύνθηκαν και οξύνονται διαχρονικά προβλήματά της όπως το δημόσιο χρέος, το εμπορικό έλλειμμα, η μακροχρόνια στασιμότητα της μεταποίησης.

Τάση αλλαγής του συσχετισμού στη διεθνή αγορά

Βεβαίως, η όξυνση των ανισομετριών είναι γενικό φαινόμενο και μέσα στην ΕΕ και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Το γενικό χαρακτηριστικό της απαξίωσης κεφαλαίου κατά την εξέλιξη της κρίσης δεν εκδηλώνεται αναλογικά από κράτος σε κράτος, από κλάδο σε κλάδο, από επιχείρηση (ατομικό κεφάλαιο και με τη μετοχική μορφή του) σε επιχείρηση.

Ετσι, και κατά τη διάρκεια της ύφεσης και κατά τη φάση της σταθεροποίησης και αναζωογόνησης συντελούνται ανακατατάξεις στο συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ επιχειρήσεων, κλάδων, οικονομιών σε επίπεδο κράτους.

Βεβαίως, συχνά οι σημαντικές αλλαγές και ανακατατάξεις κυοφορούνται σε μια πιο μακρόχρονη περίοδο που περιλαμβάνει περισσότερους του ενός κύκλους οικονομικών κρίσεων.

Η σημερινή κρίση αποκρυσταλλώνει τέτοιες αλλαγές στο συσχετισμό δυνάμεων που κυοφορήθηκαν την τελευταία 30ετία, με περίπου 3 κύκλους κρίσης για τις περισσότερες από τις προηγμένες καπιταλιστικές οικονομίες. Αυτές οι αλλαγές επιταχύνθηκαν την τελευταία 10ετία.

Την περίοδο 1980 – 2008 κυριάρχησε η τάση συρρίκνωσης των μεριδίων των ΗΠΑ, της Ευρωζώνης και της Ιαπωνίας στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν (ΠΑΠ). Αντίθετα, αυξήθηκε το μερίδιο της Κίνας (αύξηση του μεριδίου κατά 440% για την περίοδο 1980 – 2007) που ανέβηκε στην τρίτη θέση, μετά την 2η θέση της Ευρωζώνης ως συνόλου. Επίσης, αυξήθηκε το μερίδιο της Ινδίας (αύξηση κατά 110% για την περίοδο 1980 – 2007) και της Ρωσίας (αύξηση κατά 19,3% για την περίοδο 2000 – 2007).

Το μερίδιο της Ευρωζώνης μειώνεται σταθερά στην περίοδο 2000 – 2007 (κατά 12,8%) και της Ελλάδας επίσης (κατά 24%, με σχεδόν διπλάσια ποσοστιαία απώλεια από το μέσο όρο της Ευρωζώνης). Η τάση επιδείνωσης στα μερίδια συνεχίζεται για τα έτη 2008, 2009 για ΗΠΑ, Ευρωζώνη (και Ελλάδα), Ιαπωνία.

Σε γενική κατεύθυνση, οι ίδιες τάσεις αποτυπώνονται και στα ποσοστιαία μερίδια στις παγκόσμιες εισροές/εκροές κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις, με ορισμένες διαφοροποιήσεις. Συγκεκριμένα: Ανοδικά (με διακυμάνσεις) είναι τα μερίδια εισροών/εκροών για την Κίνα, την Ινδία και τη Ρωσία στην περίοδο 1980 – 2006, καθοδικά είναι για τις ΗΠΑ. Η Ιαπωνία διατηρεί το μερίδιό της στις εκροές, ενώ η Ευρωζώνη αυξάνει το μερίδιό της τόσο στις εισροές όσο και στις εκροές, κατέχοντας την πρώτη θέση παγκοσμίως. Ειδικότερα για την Ελλάδα, μειωμένο είναι το μερίδιο στις εισροές 1980 – 2006 (από 1,22% σε 0,41%) και αυξημένο στις εκροές (από 0% το 1990 σε 0,34% το 2006). Δηλαδή, η Ελλάδα γίνεται σε αυτήν την περίοδο χώρα εξαγωγής κεφαλαίων.

Σημαντικός δείκτης είναι και τα μερίδια στις παγκόσμιες εξαγωγές και εισαγωγές, όπου παρατηρούνται οι εξής τάσεις για την περίοδο 1980 – 2007:

Οι ΗΠΑ έχουν απώλεια μεριδίου στις εξαγωγές (από 11,1% το 1980 σε 8,41% το 2007), η Ιαπωνία εξίσου απώλεια (από 6,42% σε 5,13%), η Ευρωζώνη σχεδόν διατηρεί το μερίδιό της, με αυξομειώσεις μέσα στην περίοδο, κατέχοντας και διατηρώντας την 1η θέση (1980: 30,75%, 1990: 35,05%, 2007: 29,19%), χωρίς να υποτιμιέται η κατά 6% απώλεια σε ποσοστό μεριδίου την περίοδο 1990 – 2007. Η Ελλάδα έχει απώλεια μεριδίου (1980: 0,25%, 2007: 0,17%).

Θεαματική αύξηση έχει η Κίνα κατά 890% (1980: 0,89%, 2007: 8,81%), καταλαμβάνοντας τη 2η θέση, μπροστά από τις ΗΠΑ.

Ανερχόμενη, αλλά ακόμη με μικρά μερίδια, είναι η τάση για τη Ρωσία (2007: 2,57%) και την Ινδία (2007: 1,05%).

Οι τάσεις στα μερίδια των παγκόσμιων εισαγωγών, καταγράφονται ως εξής:

Η Ευρωζώνη είναι πρώτη στο μερίδιο εισαγωγών, αλλά με τάση μείωσης (1980: 34,28%, 2007: 28%), η Ελλάδα με διακυμάνσεις παραμένει στα ίδια επίπεδα (1980: 0,51%, 2007: 0,53%). Μειώνεται το μερίδιο για την Ιαπωνία (1980: 6,81%, 2007: 4,41%), ενώ αυξάνεται για τις ΗΠΑ (1980: 12,39%, 2007: 14,35%), κατέχοντας τη 2η θέση στις εισαγωγές. Αυξάνεται σημαντικά για την Κίνα (1980: 0,96%, 2007: 6,8%), κατέχοντας την 3η θέση. Επίσης, αυξάνεται πιο περιορισμένα για τη Ρωσία και την Ινδία.

Ανακατατάξεις, επίσης, γίνονται και μεταξύ ατομικών (ή και εταιρικών) κεφαλαίων. Σύμφωνα με τη λίστα των 1.000 πλουσιότερων ανθρώπων που εδρεύουν στη Βρετανία, σύμφωνα με δημοσίευμα της βδομαδιάτικης έκδοσης «Sunday Times», από τους 10 που βρίσκονται στην κορυφή οι μισοί αύξησαν τα πλούτη τους εν μέσω κρίσης κατά 1,054 δισ. ευρώ (κατά 43%), ενώ οι άλλοι μισοί είχαν συρρίκνωση του πλούτου τους κατά 33,738 δισ. ευρώ (-242%).

Σε συνθήκες ύφεσης, παράλληλα με την αύξηση του αριθμού ζημιογόνων εταιρειών, εξακολουθεί να υπάρχει κερδοφορία σε επιχειρήσεις είτε εκφρασμένη με μειωμένους ρυθμούς είτε και με αυξημένους. Στη δεύτερη περίπτωση π.χ. συγκαταλέγεται η γερμανική Siemens, η οποία κατά το πρώτο τρίμηνο του 2009 είχε κέρδη 1,01 δισ. ευρώ έναντι 412 εκατ. στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2008 (αύξηση 145%), με αύξηση πωλήσεων 5% σε ετήσια βάση.

Ανάλογα φαινόμενα ισχύουν και για την ελληνική οικονομία. Οι εκτιμήσεις για τα κέρδη των 8 μεγαλύτερων τραπεζών (Εθνική, Alpha, Eurobank, Πειραιώς, Κύπρου, Marfin, ΑΤΕ, Emporiki) στο πρώτο τρίμηνο του 2009 τα υπολογίζουν σε 610 εκατ. ευρώ έναντι 1.195,9 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο τρίμηνο του 2008, μειωμένα κατά 50%.

Οι ανακατατάξεις στα μερίδια γίνονται και μέσα σε έναν υποκλάδο π.χ. στις αερομεταφορές, μεταξύ ΟΑ και AegeanAirlines. Οι ανακατατάξεις προωθούνται και μέσω εξαγορών που κάνει π.χ. ο όμιλος Marfin (μεταξύ αυτών και της Vivartia και της ΟΑ), των κυοφορούμενων νέων συγχωνεύσεων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα.

Η τάση αυτή είναι εμφανέστατη στη διεθνή αγορά, ιδιαίτερα στους κλάδους στους οποίους κατ’ αρχήν εκδηλώθηκε η κρίση υπερπαραγωγής, όπως στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Ετσι, άλλωστε, προετοιμάζεται ένας νέος κύκλος συγκεντροποίησης κεφαλαίων, που απαξιώθηκαν στη φάση της ύφεσης, για να τεθούν σε νέα φάση αυτοαύξησής τους μέσω της παραγωγικής διαδικασίας, της διαδικασίας εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης.

Η έξοδος από την ύφεση γίνεται με επιδίωξη να αποσπασθεί πρόσθετο κέρδος κατακτώντας νέες αγορές. Οξύνεται ο ανταγωνισμός, η αμφισβήτηση παλιών ρυθμίσεων, η κατοχύρωση μέσω νέων ρυθμίσεων, ακόμα και με τετελεσμένα που διαμορφώνουν οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι.

Οι παραπάνω τάσεις μπορούν να κωδικοποιηθούν ως εξής:

  • Οι ΗΠΑ παραμένουν ακόμη πρώτη δύναμη στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, αλλά με επιδείνωση όλων των άλλων δεικτών.

Θεαματική είναι η άνοδος της Κίνας, η οποία ακόμη υπολείπεται ως προς τη συνολική (κατά κεφαλήν) παραγωγικότητά της.

  • Βελτιώθηκε η ανταγωνιστική θέση εμπορευμάτων της Ευρωζώνης (αντίθετα επιδεινώθηκε της Ελλάδας). Θεαματικά βελτιώθηκε της Κίνας, ενώ αντίθετα είναι εμφανής η επιδείνωση της ανταγωνιστικής θέσης των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας.

Χαμηλή είναι ακόμη η ανταγωνιστική θέση της Ινδίας και της Ρωσίας, με τάση βελτίωσης.

  • Πιο αντιφατικά αποτυπώνεται η θέση της Ελλάδας, η οποία χάνει μερίδιο στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, επιδεινώνεται η θέση της ως προς τις εξαγωγές, με κύριο χαρακτηριστικό το συγκριτικά χαμηλότερο μερίδιο σε σχέση με το μερίδιό της στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, ενώ βελτιώνεται η θέση της στην εκροή κεφαλαίων.

Ο δείκτης «καθαρή διεθνής επενδυτική θέση» για την Ελλάδα εξακολουθεί να είναι αρνητικός (άθροισμα Αμεσων Επενδύσεων, Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου, Παραγώγων, Λοιπών Επενδύσεων, Συναλλαγματικών Διαθεσίμων), ύψους 183.944 εκατ. ευρώ το 2008, ωστόσο μειώνεται ως ποσοστό επί του ΑΕΠ (2006: -83,6%, 2007: -94%, 2008: -75,7%)4.

Σε συνδυασμό και με την εξέλιξη άλλων οικονομικών δεικτών που ήδη αναφέρθηκαν, μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι στην περίοδο ένταξής της στην ΕΟΚ – και ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη – η ελληνική οικονομία είχε αφ’ ενός απώλεια της ανταγωνιστικής θέσης της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής της (κυρίως της Μεταποίησης), αφ’ ετέρου αύξηση της συσσώρευσης κεφαλαίου και εξαγωγής του σε άμεσες επενδύσεις.

Σημειωτέον ότι στη χιλιάδα των Κροίσων που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία περιλαμβάνονται και 10 Ελληνες, εκ των οποίων 4 βρίσκονται ανάμεσα στους 100 πρώτους (Δ. Λεβέντης, Μ. Λαιμός, Φ. Νιάρχος, Στ. Χατζηιωάννου).

Και αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την εκτίμηση του 18ουΣυνεδρίου ότι η ελληνική οικονομία κατέχει ενδιάμεση θέση στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, διατηρώντας την ίδια – προτελευταία θέση – στην Ευρωζώνη αλλά με αναβαθμισμένη θέση στη βαλκανική αγορά.

Για ορισμένες αστικές ερμηνείες της κρίσης

Ολη αυτή η ανισόμετρη και αντιφατική καπιταλιστική εξέλιξη στην Ελλάδα, στην ΕΕ, στις ΗΠΑ και διεθνώς ουδεμία σχέση έχει με τις θεωρίες περί «καζινοκαπιταλισμού», «υπερκατανάλωσης» κλπ.

Για τον «καζινοκαπιταλισμό»

Πρόκειται για τη θεωρία που ενοχοποιεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα για την κρίση, για την ύφεση στη βιομηχανική παραγωγή. Στην καλύτερη περίπτωση ενοχοποιεί τις υπάρχουσες δομές και ρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε διεθνές επίπεδο, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, οι Οργανισμοί (στην πραγματικότητα επιχειρήσεις) αξιολόγησης και δανειοδότησης κρατικών φορέων.

Το λιγότερο είναι απλούστευση -αν δεν είναι συνειδητή απάτη- η απομόνωση των παρασιτικών φαινομένων και ο χαρακτηρισμός τους είτε ως «καζινοκαπιταλισμός» είτε ως στρεβλώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα σε διεθνές επίπεδο.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι συμφωνίες του Μπρέτον – Γουντς κατέρρευσαν στην κρίση του 1971-1973.

Η σήψη και ο παρασιτισμός (π.χ. το γεγονός ότι το 2008 τα παράγωγα διεθνώς αναλογούσαν στο 976% του Παγκόσμιου Ακαθάριστου Προϊόντος) είναι προϊόν της καπιταλιστικής ανάπτυξης στο μονοπωλιακό της στάδιο, προϊόν της μετοχικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, προϊόν της σύμφυσης βιομηχανικού – τραπεζικού κεφαλαίου, δηλαδή του χρηματιστικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του πλασματικού κεφαλαίου (π.χ. τα γνωστά «τοξικά ομόλογα») ή των πλασματικών χρηματιστηριακών τιμών βιομηχανικού, εμπορικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του παρασιτισμού.

Δεν είναι παράδοξο φαινόμενο η υπερσυσσώρευση κεφαλαίου να εμφανίζεται μέσω των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων που λειτουργούν ως χώρος συγκέντρωσης κάθε αναπασχόλητου εισοδήματος (καπιταλιστών και εργαζομένων) και μετατροπής του σε κεφάλαιο.

Είναι στη φύση του καπιταλισμού η τάση υπερπαραγωγής και υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου και εξίσου στη φύση του είναι η τάση διόγκωσης του πλασματικού κεφαλαίου, όπως και η αναγκαστική διακοπή της υπερπαραγωγής και η απαξίωση του κεφαλαίου.

Η Πίστη σπρώχνει στην υπερπαραγωγή, στην υπερσυσσώρευση κεφαλαίου, μέχρι τη στιγμή που αναπόφευκτα θα διακοπεί αυτή η υπερπαραγωγή, η διευρυμένη καπιταλιστική παραγωγή. Θα διακοπεί, όταν έχει τραβηχτεί στα άκρα της και μαζί θα έχουν οξυνθεί οι συνέπειες της αναρχίας και της σήψης (πλασματικό κεφάλαιο) της καπιταλιστικής παραγωγής, η αντίθεση κεφαλαίου – εργατικής δύναμης.

Για την «υπερκαταναλωτική στρέβλωση» της καπιταλιστικής ανάπτυξης

Ορισμένοι προβάλλουν την ανάγκη «νέου μοντέλου» για την ελληνική οικονομία. Ισχυρίζονται ότι η υπερταχεία ανάπτυξη της Ελλάδας την περίοδο 2000-2008, σύμφωνα με τους δείκτες ευημερίας του ΟΗΕ (κατέλαβε την 24η θέση σε σύνολο 175), ήταν αποτέλεσμα υπερκατανάλωσης και υπερχρέωσης του κράτους, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Θεωρούν ότι αυτό το «μοντέλο» εξάντλησε τις δυνατότητές του, ενώ το νέο θα είναι αναγκαστικά πιο νοικοκυρεμένο, πιο παραγωγικό, πιο λιτό. Παρεμφερής είναι και η τοποθέτηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Αυτή η άποψη συνειδητά επιχειρεί να αναβαπτίσει στη λαϊκή συνείδηση τον καπιταλισμό. Η άμεση εξάρτηση από τις τράπεζες (στεγαστικά, καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες), η λεγόμενη «υπερχρέωση» και όχι η «υπερκατανάλωση», είναι χαρακτηριστικό του αναπτυγμένου καπιταλισμού. Αυτό φαίνεται και από την υπερχρέωση στις ΗΠΑ, όπου πήρε και τη μορφή της μαζικής χρησιμοποίησης του πλαστικού χρήματος.

Η θεωρία της υπερκατανάλωσης ή και αντίστροφα της υποκατανάλωσης παραγνωρίζει το κίνητρο της καπιταλιστικής παραγωγής που είναι το κέρδος, η απόσπαση υπεραξίας και όχι η παραγωγή αξιών χρήσης για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών. Αποσιωπά το γεγονός ότι αρχικά η αναρχία και η ανισομετρία εκδηλώνεται μεταξύ των ίδιων των καπιταλιστών που αγοράζουν και πωλούν μεταξύ τους εμπορεύματα, τα οποία χρησιμοποιούνται στην καπιταλιστική παραγωγή, παραγνωρίζει ότι η αναρχία εκδηλώνεται μεταξύ των κλάδων της βιομηχανικής παραγωγής.

Η αναρχία και ανισομετρία της καπιταλιστικής αναπαραγωγής πρώτ’ απ’ όλα εκδηλώνεται αφ’ ενός μεταξύ των συναλλαγών των καπιταλιστών μέσα στην κατηγορία παραγωγής βιομηχανικών προϊόντων και αφ’ ετέρου μεταξύ αυτών και των καπιταλιστών της κατηγορίας παραγωγής προϊόντων άμεσης κατανάλωσης.

Δευτερογενώς εκδηλώνεται η αναρχία στη σφαίρα της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων άμεσης κατανάλωσης στο μέρος τους που αφορούν συναλλαγή καταναλωτή με επιχειρηματία. Δηλαδή δευτερογενώς εκδηλώνεται ως καταναλωτική αδυναμία του εργατικού εισοδήματος, που βέβαια η όξυνσή της σχετίζεται ευθέως ανάλογα με το βαθμό εκμετάλλευσης.

Στην κρίση διακόπτεται απότομα η διευρυμένη καπιταλιστική αναπαραγωγή.

Μέσω της ύφεσης επέρχεται εν μέρει και στιγμιαία η αποκατάσταση των πιο ακραίων δυσαναλογιών για να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος άναρχης διευρυμένης καπιταλιστικής αναπαραγωγής.

Ανακεφαλαιώνοντας για την κρίση

Αυτό που γίνεται σήμερα, η απαξίωση κεφαλαίων σε οποιαδήποτε μορφή (εμπορευματική, χρηματική) και η απαξίωση της εργατικής δύναμης (ως εμπόρευμα), έγινε κατ’ επανάληψη στο παρελθόν, με τυπική έναρξη στις αρχές του 19ου αιώνα, θα γίνει και στο μέλλον όσο θα υπάρχει καπιταλισμός.

Το αναπόφευκτο των κρίσεων βρίσκεται στο DNA του καπιταλισμού. Βρίσκεται στον αντιφατικό εμπορευματικό χαρακτήρα της καπιταλιστικής παραγωγής, στην αναρχία και ανισομετρία της, στην τάση να εξασφαλίζεται αρχικά το πρόσθετο καπιταλιστικό κέρδος με την εισαγωγή νέων μηχανημάτων πιο παραγωγικών, αλλά και με την εξαγωγή βιομηχανικού κεφαλαίου σε χώρες με φθηνότερη εργατική δύναμη, παράγοντες που οξύνουν την αντίθεση κεφαλαίου – εργατικής δύναμης, την αντίθεση ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την ατομική ιδιοποίηση των αποτελεσμάτων της, λόγω της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής. Το ίδιο το κυνήγι του πρόσθετου κέρδους διαμορφώνει την τάση μείωσης του μέσου ποσοστού κέρδους.

Καπιταλιστική οικονομία σημαίνει κίνητρο να σπρωχτεί η καπιταλιστική αναπαραγωγή στα άκρα της, να συσσωρευτούν αμύθητα κέρδη, δηλαδή να πάρει χρηματική κερδοσκοπική μορφή η απομύζηση της υπεραξίας από την εργατική τάξη. Σημαίνει ότι τα αμύθητα κέρδη, εκφρασμένα σε διάφορες μορφές κεφαλαίου, και μάλιστα στη σφαίρα της κυκλοφορίας του (αμοιβαία κεφάλαια, ομόλογα, μετοχές σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και χρηματοδοτικές εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, HedgesFunds), για να αναπαραχθούν ως κεφάλαιο, ως αυτοαυξανόμενη αξία, πρέπει να ξαναμπούν στην παραγωγική διαδικασία: να ρουφήξουν, ως ο βρυκόλακας, νέα απλήρωτη εργασία, να τη μετατρέψουν σε εμπόρευμα, που με την πώλησή του θα εκφραστεί σε νέο κέρδος.

Η αναγκαιότητα της κοινωνικής ιδιοκτησίας και του κεντρικού σχεδιασμού. Τα μέτωπα πάλης

Η πηγή της κρίσης μπορεί να στερέψει μόνο με την κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, με την εξάλειψη της αναρχίας της καπιταλιστικής παραγωγής, με τον κεντρικό σχεδιασμό της αναλογικά διευρυμένης αναπαραγωγής με στόχο την παραγωγή αξιών χρήσης για ολοένα διευρυμένη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.

Μόνο στη βάση της σοσιαλιστικής βιομηχανίας μπορεί να αλλάξει η κατανομή εργατικού δυναμικού, μέσων και υλών παραγωγής, κοινωνικού πλούτου. Να στηριχθεί η αγροτική συνεταιριστική παραγωγή, το χρήμα να χάσει το περιεχόμενό του ως μορφή της αξίας, ως μέσο μοιράσματος της υπεραξίας, να καταργηθεί ο κερδοσκοπικός χαρακτήρας της Κεντρικής Τράπεζας.

Αυτό είναι το μέλλον, αυτή είναι η λαϊκή, η σοσιαλιστική οικονομία, η πραγματική εναλλακτική διέξοδος από την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Αυτή η αναγκαιότητα σήμερα λοιδορείται είτε άμεσα από τις φιλελεύθερες αστικές δυνάμεις είτε έμμεσα από αυτοχαρακτηριζόμενες ως «δημοκρατικές σοσιαλιστικές», παραποιώντας και διασύροντας την πρώτη ιστορική της έκφραση στη Σοβιετική Ενωση.

Ομως είναι ιστορικό γεγονός ότι στη δεκαετία του 1930 υπήρχαν δυο κόσμοι: ο σπαρασσόμενος από τους ανταγωνισμούς και την κρίση καπιταλιστικός και ο σοσιαλιστικός όχι μόνο ή κυρίως με τους θεαματικούς ρυθμούς βιομηχανικής παραγωγής, αλλά με τους θεαματικούς ρυθμούς ανάπτυξης της κοινωνικής ευημερίας.

Η ιστορικά επιβεβαιωμένη αλήθεια είναι ότι η κοινωνική ιδιοκτησία και ο κεντρικός σχεδιασμός ηττήθηκαν όταν η ταξική πάλη δεν είχε τη γνώση και τη δύναμη να προχωρήσει στην εξάλειψη κάθε μορφής ατομικής ιδιοκτησίας, κάθε πηγής ατομικού πλουτισμού.

Εξαιτίας των θέσεών του για τον άλλο δρόμο κοινωνικής παραγωγής, συγκρότησης της κοινωνίας, το ΚΚΕ κατηγορείται ότι παραπέμπει την ικανοποίηση άμεσων αναγκών των εργαζομένων στο σοσιαλισμό.

Είναι συνειδητό ψέμα από τα αστικά και οπορτουνιστικά κόμματα.

Το ΚΚΕ ήταν, είναι και θα είναι σταθερό στη στήριξη δικαιωμάτων – αιτημάτων των εργαζομένων, των νέων, των συνταξιούχων, με συνέπεια λόγων – έργων, γιατί έχει φωτεινή πυξίδα, στρατηγική πλεύση.

Γι’ αυτό μπόρεσε και μπορεί με συνέπεια να υπερασπίζεται την πλήρη και σταθερή καθολική εργασία, την κοινωνική προστασία των ανέργων, της μητρότητας, των εργαζομένων σπουδαστών – φοιτητών, τα συνδικαλιστικά δικαιώματα, το αγροτικό εισόδημα, τα δικαιώματα των ΕΒΕ, των μεταναστών και πολιτικών προσφύγων, την αποκλειστικά δημόσια δωρεάν Παιδεία, Υγεία, τη σύνταξη, την προστασία του περιβάλλοντος, το αντιπάλεμα των αντιλαϊκών συνεπειών από την ένταξη στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ.

Πολιτική ισχυροποίηση του ΚΚΕ σημαίνει δύναμη διεκδίκησης, δύναμη αντίστασης σε νέες αντεργατικές – αντιλαϊκές εργοδοτικές και κυβερνητικές επιθέσεις, ακόμη και δύναμη απόσπασης κατακτήσεων, δύναμη για τα σημερινά και προοπτικά εργατικά και λαϊκά συμφέροντα.

Η τρέχουσα πολιτική μάχη των ευρωεκλογών, μπορεί να δώσει τη δική της ώθηση στην ισχυροποίηση του ΚΚΕ, στην ανατροπή του συσχετισμού πρώτ’ απ’ όλα σε κοινωνικό επίπεδο.

——————————————————————–

1. Eurostat Statistics in focus, (18) 2009.

2. Εκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας για το 2008, σελ. 36.

3. Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδας, σελ. 67.

4. Εκθεση διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, σελ. 157.

Αναρτήθηκε στις Θέσεις του ΚΚΕ, Καπιταλιστικά Κέρδη, Οι Θέσεις του ΚΚΕ, Οικονομική Κρίση, αντιϊμπεριαλιστικό μέτωπο, ιμπεριαλισμός, καπιταλισμός. Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η διεθνής οικονομική κρίση, η θέση της Ελλάδας και οι θέσεις του ΚΚΕ

Η διεθνής οικονομική κρίση, η θέση της Ελλάδας και οι θέσεις του ΚΚΕ

Η κεντρική εισήγηση στην ημερίδα της ΚΕ του Κόμματος για την κρίση

Εδώ και τώρα μέτρα στήριξης των εργαζομένων!Την κρίση να πληρώσει το κεφάλαιο απαιτούν οι εργαζόμενοι

«Η διεθνής καπιταλιστική οικονομία βιώνει μια βαθιά κρίση, με κύριο χαρακτηριστικό τον εκτεταμένο συγχρονισμό της. Η εκδήλωσή της ξεκίνησε αρχικά το 2007 στις ΗΠΑ, στον κλάδο κατασκευών, με τη μορφή απαξίωσης κεφαλαίου σε χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, λόγω εκτεταμένης κίνησης επενδυτικών παραγώγων σε τιτλοποιημένα επισφαλή στεγαστικά δάνεια. Επρόκειτο για την «κορυφή του παγόβουνου» στην εκδήλωση μιας γενικευμένης κρίσης υπερπαραγωγής, υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου».Τα παραπάνω τόνισε αρχίζοντας την εισήγησή της η Ελένη Μπέλλου, και συνέχισε:

«Στην ελληνική οικονομία η κρίση εκδηλώθηκε ελαφρώς ετεροχρονισμένη σε σχέση με την Ευρωζώνη. Μπήκε σε φάση ύφεσης το 2009, ενώ το 2008 ήταν χρονιά επιβράδυνσης στη διεύρυνση του ΑΕΠ (…).

Η έκταση της ύφεσης στην ελληνική οικονομία οπωσδήποτε θα εξαρτηθεί και από την πορεία της κρίσης:

α) Σε βαλκανικά κράτη, στα οποία έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις εκ μέρους επιχειρήσεων με έδρα την Ελλάδα. Αφορά κυρίως οικονομίες με μεγάλους ρυθμούς καπιταλιστικής ανάπτυξης, όπως: Ρουμανία με 7,7% το 2008 και πρόβλεψη για -1,8% το 2009, Βουλγαρία με 4,4% το 2008 και πρόβλεψη για -1% το 2009.

β) Στο διεθνές εμπόριο, μεγάλο μέρος του οποίου διεξάγεται μέσω θαλάσσιων μεταφορικών μέσων, τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή εισροών.

Άποψη από την ημερίδα

γ) Σε σημαντικά ευρωπαϊκά κράτη, π.χ., Γερμανία, Βρετανία, από τα οποία προέρχεται σημαντικό μέρος των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, όχι μόνο σε απόλυτους αριθμούς επισκεπτών, αλλά και σε διανυκτερεύσεις και σε εισπράξεις».

Οι εκτιμήσεις του ΚΚΕ πριν μια δεκαετία

Η ομιλήτρια αναφέρθηκε αναλυτικά στις εκτιμήσεις που είχε διατυπώσει το Κόμμα πριν μια δεκαετία, όταν είχε ξεσπάσει η κρίση με τις λεγόμενες Ασιατικές Τίγρεις, θύμισε τις διάφορες αστικές θεωρίες που ασχολούνταν «με περίσσια σπουδή με τις φαινομενικές δυσλειτουργίες στη σφαίρα κυκλοφορίας του κεφαλαίου στη χρηματική του μορφή» και σημείωσε ότι η γενική τάση «να μειώνεται το εργατικό εισόδημα παράλληλα με την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης (…) πήρε το χαρακτήρα ενιαίων στρατηγικών επιλογών, π.χ., στην ΕΕ, κωδικοποιημένων ως στρατηγική της Λισαβόνας με στόχους αφαίρεσης εργασιακών, συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων για να ικανοποιηθεί ως στόχος η λεγόμενη «μείωση του εργατικού κόστους» στην ευρωενωσιακή αγορά».

Οι εκτιμήσεις του ΚΚΕ για την τωρινή κρίση

Αναφερόμενη στην τωρινή ύφεση τόνισε ότι είναι «αναμενόμενο να έχει μεγαλύτερη διάρκεια από την προηγούμενη, να είναι πιο αναιμικό το πέρασμα σε μια νέα φάση αναζωογόνησης και ανόδου» και σημείωσε ότι «οι εσωτερικές αντιθέσεις του καπιταλισμού και ο διεθνής καπιταλιστικός ανταγωνισμός βρίσκονται σε τέτοιο επίπεδο που η εργατική τάξη, μισθωτοί που την προσεγγίζουν από την άποψη του εισοδήματος και του βιοτικού τους επιπέδου, και κατώτερα τμήματα των μεσαίων στρωμάτων, μπορούν να φρενάρουν την επιδείνωση της θέσης τους μόνο αν περάσουν στην αντεπίθεση, αν απαλλαγούν από κάθε πολιτική παγίδα συμβιβασμού, συναίνεσης, αποδοχής μιας δήθεν «συνεργασίας των τάξεων» για την αντιμετώπιση της κρίσης (…).

Η Ελένη Μπέλλου

Το εργατικό και λαϊκό κίνημα μπορεί και πρέπει να ανασυνταχθεί με σαφή αντιιμπεριαλιστικό – αντιμονοπωλιακό προσανατολισμό, σε τελευταία ανάλυση αντικαπιταλιστικό. Να αξιοποιήσει σε κάθε χώρα, κάθε ρωγμή, κάθε τριγμό της αστικής διακυβέρνησης, με ανάλογο ιδεολογικο-πολιτικό προσανατολισμό και οργανωτική ετοιμότητα.Εκτιμάμε ότι θα δυσκολευτεί ακόμα περισσότερο η αστική διαχείριση, θα βρεθεί πιο κοντά σε αλλεπάλληλες ασταθείς κυβερνήσεις, θα οξυνθούν οι διαφωνίες μέσα στην ΕΕ, θα κλονισθεί πιο βαθιά απ’ ό,τι σήμερα η ιδεολογική υπεράσπιση του καπιταλιστικού συστήματος, όταν κορυφωθεί ο επόμενος κρισιακός κύκλος, όταν επέλθει η επόμενη φάση ύφεσης.

Ο ιδιαίτερος ρόλος της σοσιαλδημοκρατίας στη διάσωση του συστήματος

Αναφερόμενη στη δραστηριότητα που επιδεικνύει η διεθνής σοσιαλδημοκρατία, η Ελ. Μπέλλου τόνισε ότι «έχει ανασκουμπωθεί προκειμένου να πείσει τις εργατικές – λαϊκές μάζες ότι έχει επεξεργαστεί τη νέα συνταγή (…). Στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, δηλαδή του ρεύματος που βαφτίζει «δημοκρατικό σοσιαλισμό» την κυριαρχία των μονοπωλίων με τη συνύπαρξη κρατικών επιχειρήσεων, έχουν εμφανισθεί νέοι πολιτικοί φορείς, όπως το ΚΕΑ στην Ευρώπη. Ισχυρίζονται ότι έχουν βρει καλύτερα από τα προηγούμενα κόμματα τη χρυσή τομή «αγοράς – ρύθμισης», «ιδιωτικού – κρατικού κεφαλαίου». Ισχυρίζονται ακόμα ότι η καλύτερη εφαρμογή της δοσολογίας απαιτεί εξάλειψη των αντιθέσεων μέσα στην ΕΕ, με την ισχυροποίηση των δομών της, με τη διαμόρφωση μιας ευρωενωσιακής διακυβέρνησης (…).

Ο ιδιαίτερος ρόλος τους συνίσταται στην αναβάπτιση της σοσιαλδημοκρατίας ως προς την εξυπηρέτηση του συστήματος. Υπηρετούν την ιδεολογική χειραγώγηση με την ουτοπία μιας φιλολαϊκής ΕΕ, μιας φιλολαϊκής διαχείρισης στο έδαφος της οικονομικής κυριαρχίας των μονοπωλίων».

Νομοτελειακή η ανισομετρία και οι αντιθέσεις στην ΕΕ

Στη συνέχεια η ομιλήτρια σημείωσε ότι και στη φάση της κρίσης «παραμένουν οι ανισομετρίες στο γενικό επίπεδο της παραγωγής, στην παραγωγικότητα της εργασίας, στις αναλογίες των κλάδων, στους μισθούς και τα ημερομίσθια, στις εξαγωγές και εισαγωγές εμπορευμάτων ως ποσοστά στο ΑΕΠ, στις εκροές – εισροές κεφαλαίων (…).

Αυτές οι ανισομετρίες είναι που κάνουν αδύνατη τη διαμόρφωση ενιαίας δημοσιονομικής πολιτικής και σε συνθήκες ύφεσης. Αυτές εκφράσθηκαν στις διαφορετικές προτάσεις, π.χ., μεταξύ Γερμανίας και Βρετανίας για τα μέτρα και τα πακέτα διαχείρισης της κρίσης. Αυτές εκφράστηκαν και εκφράζονται στην εξέλιξη των επιτοκίων πάνω από τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ.

Οι διαφορετικές απόψεις γύρω από το Σύμφωνο Σταθερότητας, αν θα γέρνει περισσότερο προς τη δημοσιονομική ευελιξία ή προς τη νομισματική σταθερότητα, εκφράζουν διαφορετικές ανάγκες των κρατών – μελών και όχι έλλειψη οργάνων ευρωενωσιακής διακυβέρνησης ή υπερβάλλουσα δύναμη της ΕΚΤ όπως ισχυρίζονται το ΚΕΑ και ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ».

Τάση αλλαγής του συσχετισμού στη διεθνή αγορά

Παράλληλα, σημείωσε ότι «και κατά τη διάρκεια της ύφεσης και κατά τη φάση της σταθεροποίησης και αναζωογόνησης συντελούνται ανακατατάξεις στο συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ επιχειρήσεων, κλάδων, οικονομιών σε επίπεδο κράτους.

Βεβαίως συχνά οι σημαντικές αλλαγές και ανακατατάξεις κυοφορούνται σε μια πιο μακρόχρονη περίοδο που περιλαμβάνει περισσότερους του ενός κύκλους οικονομικών κρίσεων.

Η σημερινή κρίση αποκρυσταλλώνει τέτοιες αλλαγές στο συσχετισμό δυνάμεων που κυοφορήθηκαν την τελευταία 30ετία, με περίπου 3 κύκλους κρίσης για τις περισσότερες από τις προηγμένες καπιταλιστικές οικονομίες. Αυτές οι αλλαγές επιταχύνθηκαν την τελευταία 10ετία» (…).

«Ετσι άλλωστε προετοιμάζεται ένας νέος κύκλος συγκεντροποίησης κεφαλαίων, που απαξιώθηκαν στη φάση της ύφεσης, για να τεθούν σε νέα φάση αυτοαύξησής τους μέσω της παραγωγικής διαδικασίας, της διαδικασίας εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης.

Η έξοδος από την ύφεση γίνεται με επιδίωξη να αποσπασθεί πρόσθετο κέρδος κατακτώντας νέες αγορές. Οξύνεται ο ανταγωνισμός, η αμφισβήτηση παλιών ρυθμίσεων, η κατοχύρωση μέσω νέων ρυθμίσεων, ακόμα και με τετελεσμένα που διαμορφώνουν οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι.

Οι παραπάνω τάσεις μπορούν να κωδικοποιηθούν ως εξής:

  • Οι ΗΠΑ παραμένουν ακόμη πρώτη δύναμη στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, αλλά με επιδείνωση όλων των άλλων δεικτών.

Θεαματική είναι η άνοδος της Κίνας, η οποία ακόμη υπολείπεται ως προς τη συνολική (κατά κεφαλήν) παραγωγικότητά της.

  • Βελτιώθηκε η ανταγωνιστική θέση εμπορευμάτων της Ευρωζώνης (αντίθετα, επιδεινώθηκε της Ελλάδας). Θεαματικά βελτιώθηκε της Κίνας, ενώ αντίθετα είναι εμφανής η επιδείνωση της ανταγωνιστικής θέσης των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας.

Χαμηλή είναι ακόμη η ανταγωνιστική θέση της Ινδίας και της Ρωσίας, με τάση βελτίωσης.

  • Πιο αντιφατικά αποτυπώνεται η θέση της Ελλάδας, η οποία χάνει μερίδιο στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, επιδεινώνεται η θέση της ως προς τις εξαγωγές, με κύριο χαρακτηριστικό το συγκριτικά χαμηλότερο μερίδιο σε σχέση με το μερίδιό της στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, ενώ βελτιώνεται η θέση της στην εκροή κεφαλαίων.

Σε συνδυασμό και με την εξέλιξη άλλων οικονομικών δεικτών που ήδη αναφέρθηκαν, μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι στην περίοδο ένταξής της στην ΕΟΚ – και ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη – η ελληνική οικονομία είχε αφενός απώλεια της ανταγωνιστικής θέσης της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής της (κυρίως της Μεταποίησης), αφετέρου αύξηση της συσσώρευσης κεφαλαίου και εξαγωγής του σε άμεσες επενδύσεις.

Σημειωτέον ότι στη χιλιάδα των κροίσων που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία περιλαμβάνονται και 10 Ελληνες, εκ των οποίων 4 βρίσκονται ανάμεσα στους 100 πρώτους (Δ. Λεβέντης, Μ. Λαιμός, Φ. Νιάρχος, Στ. Χατζηιωάννου).

Και αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την εκτίμηση του 18ου Συνεδρίου ότι η ελληνική οικονομία κατέχει ενδιάμεση θέση στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, διατηρώντας την ίδια – προτελευταία θέση – στην Ευρωζώνη αλλά με αναβαθμισμένη θέση στη βαλκανική αγορά».

Ο καζινοκαπιταλισμός…

Σχετικά με την αστική ερμηνεία της κρίσης και τη θεωρία του «καζινοκαπιταλισμού» σημείωσε: «Πρόκειται για τη θεωρία που ενοχοποιεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα για την κρίση, για την ύφεση στη βιομηχανική παραγωγή. Στην καλύτερη περίπτωση ενοχοποιεί τις υπάρχουσες δομές και ρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε διεθνές επίπεδο, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, οι Οργανισμοί (στην πραγματικότητα επιχειρήσεις) αξιολόγησης και δανειοδότησης κρατικών φορέων.

Το λιγότερο είναι απλούστευση – αν δεν είναι συνειδητή απάτη – η απομόνωση των παρασιτικών φαινομένων και ο χαρακτηρισμός τους είτε ως «καζινοκαπιταλισμός» είτε ως στρεβλώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα σε διεθνές επίπεδο (…).

Η σήψη και ο παρασιτισμός (π.χ., το γεγονός ότι το 2008 τα παράγωγα διεθνώς αναλογούσαν στο 976% του Παγκόσμιου Ακαθάριστου Προϊόντος) είναι προϊόν της καπιταλιστικής ανάπτυξης στο μονοπωλιακό της στάδιο, προϊόν της μετοχικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, προϊόν της σύμφυσης βιομηχανικού – τραπεζικού κεφαλαίου, δηλαδή του χρηματιστικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του πλασματικού κεφαλαίου (π.χ. τα γνωστά «τοξικά ομόλογα») ή των πλασματικών χρηματιστηριακών τιμών βιομηχανικού, εμπορικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του παρασιτισμού.

…και η «υπερκαταναλωτική στρέβλωση»

Ορισμένοι προβάλλουν την ανάγκη «νέου μοντέλου» για την ελληνική οικονομία. Ισχυρίζονται ότι η υπερταχεία ανάπτυξη της Ελλάδας την περίοδο 2000-2008, σύμφωνα με τους δείκτες ευημερίας του ΟΗΕ (κατέλαβε την 24η θέση σε σύνολο 175), ήταν αποτέλεσμα υπερκατανάλωσης και υπερχρέωσης του κράτους, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Θεωρούν ότι αυτό το «μοντέλο» εξάντλησε τις δυνατότητές του, ενώ το νέο θα είναι αναγκαστικά πιο νοικοκυρεμένο, πιο παραγωγικό, πιο λιτό. Παρεμφερής είναι και η τοποθέτηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας.

Αυτή η άποψη συνειδητά επιχειρεί να αναβαπτίσει στη λαϊκή συνείδηση τον καπιταλισμό. Η άμεση εξάρτηση από τις τράπεζες (στεγαστικά, καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες), η λεγόμενη υπερχρέωση και όχι η «υπερκατανάλωση», είναι χαρακτηριστικό του αναπτυγμένου καπιταλισμού. Αυτό φαίνεται και από την υπερχρέωση στις ΗΠΑ, όπου πήρε και τη μορφή της μαζικής χρησιμοποίησης του πλαστικού χρήματος.

Η θεωρία της υπερκατανάλωσης ή και αντίστροφα της υποκατανάλωσης παραγνωρίζει το κίνητρο της καπιταλιστικής παραγωγής που είναι το κέρδος, η απόσπαση υπεραξίας και όχι η παραγωγή αξιών χρήσης για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών. Αποσιωπά το γεγονός ότι αρχικά η αναρχία και η ανισομετρία εκδηλώνεται μεταξύ των ίδιων των καπιταλιστών που αγοράζουν και πωλούν μεταξύ τους εμπορεύματα, τα οποία χρησιμοποιούνται στην καπιταλιστική παραγωγή, παραγνωρίζει ότι η αναρχία εκδηλώνεται μεταξύ των κλάδων της βιομηχανικής παραγωγής.

Η αναγκαιότητα της κοινωνικής ιδιοκτησίας και του κεντρικού σχεδιασμού. Τα μέτωπα πάλης

Η πηγή της κρίσης μπορεί να στερέψει μόνο με την κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, με την εξάλειψη της αναρχίας της καπιταλιστικής παραγωγής, με τον κεντρικό σχεδιασμό της αναλογικά διευρυμένης αναπαραγωγής με στόχο την παραγωγή αξιών χρήσης για ολοένα διευρυμένη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.

Μόνο στη βάση της σοσιαλιστικής βιομηχανίας μπορεί να αλλάξει η κατανομή εργατικού δυναμικού, μέσων και υλών παραγωγής, κοινωνικού πλούτου. Να στηριχθεί η αγροτική συνεταιριστική παραγωγή, το χρήμα να χάσει το περιεχόμενό του ως μορφή της αξίας, ως μέσο μοιράσματος της υπεραξίας, να καταργηθεί ο κερδοσκοπικός χαρακτήρας της Κεντρικής Τράπεζας.

Αυτό είναι το μέλλον, αυτή είναι η λαϊκή, η σοσιαλιστική οικονομία, η πραγματική εναλλακτική διέξοδος από την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Αυτή η αναγκαιότητα σήμερα λοιδορείται είτε άμεσα από τις φιλελεύθερες αστικές δυνάμεις είτε έμμεσα από αυτοχαρακτηριζόμενες ως «δημοκρατικές σοσιαλιστικές», παραποιώντας και διασύροντας την πρώτη ιστορική της έκφραση στη Σοβιετική Ενωση.

Ομως είναι ιστορικό γεγονός ότι στη δεκαετία του 1930 υπήρχαν δύο κόσμοι: Ο σπαρασσόμενος από τους ανταγωνισμούς και την κρίση καπιταλιστικός και ο σοσιαλιστικός όχι μόνο ή κυρίως με τους θεαματικούς ρυθμούς βιομηχανικής παραγωγής αλλά με τους θεαματικούς ρυθμούς ανάπτυξης της κοινωνικής ευημερίας.

Η ιστορικά επιβεβαιωμένη αλήθεια είναι ότι η κοινωνική ιδιοκτησία και ο κεντρικός σχεδιασμός ηττήθηκαν όταν η ταξική πάλη δεν είχε τη γνώση και τη δύναμη να προχωρήσει στην εξάλειψη κάθε μορφής ατομικής ιδιοκτησίας, κάθε πηγής ατομικού πλουτισμού.

Εξαιτίας των θέσεών του για τον άλλο δρόμο κοινωνικής παραγωγής, συγκρότησης της κοινωνίας, το ΚΚΕ κατηγορείται ότι παραπέμπει την ικανοποίηση άμεσων αναγκών των εργαζομένων στο σοσιαλισμό.

Είναι συνειδητό ψέμα από τα αστικά και οπορτουνιστικά κόμματα.

Το ΚΚΕ ήταν, είναι και θα είναι σταθερό στη στήριξη δικαιωμάτων – αιτημάτων των εργαζομένων, των νέων, των συνταξιούχων, με συνέπεια λόγων – έργων, γιατί έχει φωτεινή πυξίδα, στρατηγική πλεύση.

Γι’ αυτό μπόρεσε και μπορεί με συνέπεια να υπερασπίζεται την πλήρη και σταθερή καθολική εργασία, την κοινωνική προστασία των ανέργων, της μητρότητας, των εργαζομένων σπουδαστών – φοιτητών, τα συνδικαλιστικά δικαιώματα, το αγροτικό εισόδημα, τα δικαιώματα των ΕΒΕ, των μεταναστών και πολιτικών προσφύγων, την αποκλειστικά δημόσια δωρεάν Παιδεία, Υγεία, τη σύνταξη, την προστασία του περιβάλλοντος, το αντιπάλεμα των αντιλαϊκών συνεπειών από την ένταξη στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ.

Πολιτική ισχυροποίηση του ΚΚΕ σημαίνει δύναμη διεκδίκησης, δύναμη αντίστασης σε νέες αντεργατικές – αντιλαϊκές εργοδοτικές και κυβερνητικές επιθέσεις, ακόμη και δύναμη απόσπασης κατακτήσεων, δύναμη για τα σημερινά και προοπτικά εργατικά και λαϊκά συμφέροντα.

Η τρέχουσα πολιτική μάχη των ευρωεκλογών μπορεί να δώσει τη δική της ώθηση στην ισχυροποίηση του ΚΚΕ, στην ανατροπή του συσχετισμού πρώτ’ απ’ όλα σε κοινωνικό επίπεδο».

ΕΛΕΝΗ ΜΠΕΛΛΟΥ

Αναρτήθηκε στις Ευρωεκλογές 2009, Θέσεις του ΚΚΕ, ΚΚΕ, Οι Θέσεις του ΚΚΕ, ιμπεριαλισμός, καπιταλισμός. Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η διεθνής οικονομική κρίση, η θέση της Ελλάδας και οι θέσεις του ΚΚΕ

«Η διεθνής Οικονομική Κρίση και η Θέση της Ελλάδας. Οι θέσεις του ΚΚΕ»

Οι θέσεις του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας για την καπιταλιστική κρίση, διεθνώς και στη χώρα μας και η ανάγκη να δυναμώσουν ακόμα περισσότερο οι αγώνες του εργατικού κινήματος απέναντι στις συνέπειές της βρέθηκαν χτες στο επίκεντρο της ημερίδας που διοργάνωσε η Κεντρική Επιτροπή με θέμα: «Η διεθνής Οικονομική Κρίση και η Θέση της Ελλάδας. Οι θέσεις του ΚΚΕ», που άνοιξε με παρέμβασή της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Αλέκας Παπαρήγα..

Τα ζητήματα της κρίσης είναι σύνθετα και απαιτητικά στην κατανόησή του, ωστόσο, όπως επισήμανε, η Ε. Μπέλλου, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, που έκανε την κεντρική εισήγηση στην ημερίδα, «είναι θεμελιακό για την κομμουνιστική ιδεολογία και τη διαμόρφωση πολιτικής από την σκοπιά των εργατικών λαϊκών συμφερόντων. Από αυτήν την άποψη, συνέχισε, είναι θεμελιακό κριτήριο στη διαμόρφωση πολιτικής συνείδησης, στη διαμόρφωση κριτηρίων ψήφου, από τις εκλογές του πρωτοβάθμιου σωματείου μέχρι οποιεσδήποτε εκλογές, όχι μόνο τις ευρωεκλογές που έχουμε μπροστά μας.

Ελπίζουμε, συνέχισε, ότι από αυτήν τη συζήτηση θα έχει προκληθεί το ενδιαφέρον και η διάθεση, όλοι μας, να αξιοποιήσουμε τις μέρες που έχουν μείνει μπροστά μας, για να απευθυνθούμε στο συνάδελφο στον τόπο δουλειάς, στη γειτονιά, όσο μπορούμε πιο μαζικά και θαρρετά.

Ο Ριζοσπάστης είναι εκείνο το όργανο που μπορεί να βοηθήσει και βοηθάει στην εκλαΐκευση, αλλά ταυτόχρονα θα θέλαμε να προκαλέσουμε το ενδιαφέρον σας για πιο σταθερή επικοινωνία με την ΚΟΜΕΠ, όχι μόνο τις τρεις βδομάδες που απομένουν μέχρι τις εκλογές, και ταυτόχρονα να προκαλέσουμε το ενδιαφέρον σας να αποκτήσετε μια πιο σταθερή επαφή με το θεωρητικό βιβλίο της κομμουνιστικής ιδεολογίας και με το βιβλίο που αφορά τα κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά και ιστορικά ζητήματα στη σύγχρονη εποχή».

Στην ημερίδα παρουσιάστηκαν εφτά θεματικές εισηγήσεις σχετικά με τις αιτίες της κρίσης, τις συνέπειες, το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον, τις καπιταλιστικές συγκρούσεις που εκδηλώνονται, τις πολιτικές διεργασίες που προκαλούνται, ξεδιπλώθηκε το φόντο της νέας επίθεσης που δέχεται η εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα.

Στην εκδήλωση χαιρέτισαν ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Γ. Αλαβάνος και ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας της Παγκόσμιας Συνδικαλιστικής Ομοσπονδίας Βαλεντίν Πάτσο.

ΑΛΕΚΑ ΠΑΠΑΡΗΓΑ
Ωρα αντεπίθεσης για το κίνημα

Η παρέμβαση της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στην ημερίδα της ΚΕ

«Θεωρούμε το ζήτημα της ημερίδας ένα πάρα πολύ σοβαρό και κρίσιμο ζήτημα και πρέπει να σας διαβεβαιώσω ότι θα υλοποιούσαμε αυτή την ημερίδα και μάλιστα με ακόμα μεγαλύτερη εμβέλεια ακόμα κι αν δεν ήταν οι ευρωεκλογές. Εκτιμήσαμε ότι μέσα στη μάχη των ευρωεκλογών χρειάζεται να εκθέσουμε τις απόψεις μας, να ακούσουμε βεβαίως κι άλλες. Με δεδομένο το εξής: Πέρα από το ότι είμαστε υποχρεωμένοι να γνωρίζουμε πόσο θα κρατήσει αυτή η κρίση παγκόσμια και στην Ελλάδα, τι αλλαγές και τι ανακατατάξεις θα γίνουν, μας ενδιαφέρει πριν απ’ όλα η ετοιμότητα του εργατικού, του λαϊκού κινήματος, να αποκρούσει τη μεγάλη επίθεση που θα δεχτεί. Το «θα» δεν μπαίνει, γιατί μέχρι τώρα δεν έχει δεχτεί μεγάλη επίθεση, αλλά γιατί αυτή η επίθεση κλιμακώνεται και θα γίνει χειρότερη από ‘δω και εμπρός. Κι αυτό είναι που μας απασχολεί. Βεβαίως σήμερα θα δοθεί βάρος στην ανάλυση των θέσεών μας για την κρίση και βασικές κατευθύνσεις, δεν θα δοθούν υποδείξεις πώς να παλέψει το εργατικό κίνημα, τα μικρομάγαζα, οι μικροί επιχειρηματίες, η φτωχή αγροτιά». Τα παραπάνω τόνισε στην παρέμβασή της στην ημερίδα, η ΓΓ της ΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, η οποία ανάμεσα στα άλλα σημείωσε:

Αποπροσανατολίζουν και με χυδαία πολιτική αντιπαράθεση

«Ωστόσο μπαίνει το ζήτημα: Ποια πρέπει να είναι η στάση του λαϊκού κινήματος στις συνθήκες της κρίσης; Είναι ένα ζήτημα που έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία και μόνο αν θέλετε, το ξεκαθάρισμα της βασικής τοποθέτησης, πέρα από όλες τις άλλες πλευρές που έχει. Δεν είμαι πολύ αισιόδοξη ότι αν δεν ήμασταν σε προεκλογική περίοδο θα γινόταν κάποια ουσιαστική συζήτηση για την κρίση, γιατί έχει αποδειχτεί ότι όταν ξεσπά κρίση, ενδεχομένως για πρώτη φορά εδώ στην Ελλάδα ερχόμαστε κατάφατσα με την κρίση και μάλιστα μια κρίση που χτυπά ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά όταν ξεσπά υπάρχει ένας καταιγισμός παραπληροφόρησης, συσκότισης, μια προσπάθεια να σβηστούν οι αιτίες και οι παράγοντες της κρίσης, γιατί αν συνειδητοποιηθούν οι αιτίες τότε θα γίνει ένα βήμα και προς τη χειραφέτηση του κινήματος και προς το όσο γίνεται πιο ικανό και αποτελεσματικό αντιπάλεμα. Δυστυχώς όμως την περίοδο των εκλογών η αντιπαράθεση, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δύο κόμματα εξουσίας, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, ας μου επιτραπεί να πω ότι έχει πάρει χαρακτήρα πολιτικής χυδαιότητας.

Με ποια έννοια; Με την έννοια, την εξής: Οχι απλώς διαφωνίες για την κρίση, ή διαφωνίες για την αντιμετώπιση, ή – έστω – η κλασική δικομματική αντιπαράθεση, αλλά ακολουθείται μια πολύπλευρη και πολύμορφη τακτική. Κατ’ αρχήν η ΝΔ δεν κάνει τίποτα άλλο από το να λέει ότι η κρίση ήρθε απ’ έξω και ότι για την κρίση φταίνε τα ελλείμματα που δημιούργησε αποκλειστικά και μόνο το ΠΑΣΟΚ. Εύκολη τοποθέτηση.Το ΠΑΣΟΚ με τη σειρά του αναγνωρίζει τον διεθνή χαρακτήρα της κρίσης αλλά λέει ότι στην Ελλάδα θα μπορούσαμε να γλιτώσουμε αν δεν υπήρχαν οι μίζες, τα σκάνδαλα και η ρεμούλα.

Αυτό εμείς θεωρούμε ως χυδαία αντιπαράθεση. Γιατί, δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι το όποιο θεωρητικό οπλοστάσιο έχουν αυτά τα κόμματα μπορεί να εξαντληθεί σε τέτοιου τύπου επιχειρήματα. Αλλά επειδή μπροστά μας είναι η κάλπη και επειδή υπάρχει ο φόβος εργαζομένων που αρχίζουν να καταλαβαίνουν ορισμένα πράγματα, σκέφτονται, προβληματίζονται, αναζητούν μια σοβαρή εξήγηση και προπάντων αναζητούν προστασία, και είναι πάρα πολύ αγανακτισμένοι και το σκέφτονται μπροστά στην κάλπη γι’ αυτό και η αντιπαράθεση πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν απλοϊκά, χυδαία, με στόχο άλλους να χειραγωγήσει και αποπροσανατολίσει και άλλους να οδηγήσει στην αδράνεια».

Ωραιοποιούν την αποχή από τις εκλογές

«Δεν θεωρούμε καθόλου τυχαίο ότι, κυριολεκτικά, γίνεται προσπάθεια αυτού που λέμε, εξωραϊσμού και ωραιοποίησης της αποχής. Δεν ξέρω αν είδατε τις πρώτες στήλες σήμερα των εφημερίδων όπου λένε, τι είναι οι εκλογικές μάχες: σουβλάκια, τζατζίκια και τέτοια. Γι’ αυτό μιλάμε για μια χυδαία αντιπαράθεση και μάλιστα από δημοσιογραφικά συγκροτήματα που αν μη τι άλλο έχουν ένα σοβαρό ή σοβαροφανή τρόπο, που εκθέτουν τις απόψεις τους. Με νύχια και με δόντια. Παράγοντες που ανήκουν σε μια ποικιλία κομμάτων, βασικά στα δύο, ή αν θέλετε εμφανίζονται σαν μελετητές της κοινής γνώμης ή σαν ειδήμονες, με τον δικό τους τρόπο λένε το εξής: Καθίστε στα σπίτια σας, πάτε τις εκδρομές σας, μην ψηφίσετε. Δεν είναι τυχαίο.

Και ξέρετε όλη αυτή η τοποθέτηση, δεν εκφράζει ούτε άγνοια ούτε, αν θέλετε, ένα αίσθημα που μπορεί κανείς σε ένα βαθμό να το καταλάβει – όχι να το ωραιοποιήσει και να το χαϊδέψει – μιας απογοήτευσης, που πολλές φορές μπορεί να παίρνει τα χαρακτηριστικά μιας απογοήτευσης ριζοσπαστικής, αν μπορεί να το πει κανείς, γιατί η απογοήτευση από μόνη της δεν είναι ριζοσπαστισμός, μιας απογοήτευσης από τη δικομματική εναλλαγή. Εδώ καλλιεργείται με ένα πολύ χυδαίο τρόπο αυτό το ζήτημα και θεωρούμε πραγματικά μείζον ζήτημα να αναδείξουμε τις συνέπειες της κρίσης, τον ρόλο της ΕΕ, το τι έρχεται μπροστά, για ένα λόγο παραπάνω: Οσο πιο μαζική συμμετοχή – και βεβαίως όπως καταλαβαίνετε, εμείς δεν μπορούμε να μιλήσουμε μόνο για μαζική συμμετοχή – αλλά και για τη στήριξη του ΚΚΕ».

Ποια στάση πρέπει να τηρήσει το κίνημα

«Μια κουβέντα θέλω να πω γιατί πιστεύω ότι πρέπει να γίνει συζήτηση. Ποια πρέπει να είναι η στάση του κινήματος, πριν απ’ όλα του εργατικού αλλά και των συμμάχων του. Συνήθως η κυρίαρχη άποψη σκοπίμως λέει το εξής: Τώρα που έχουμε κρίση, πρέπει να περιορίσετε τις διεκδικήσεις, να συμμαζευτούμε, και όλοι μαζί, αγκαλιά, να ξεπεραστεί η κρίση. Αυτή τη θέση την απορρίπτουμε, παίρνοντας υπόψη ότι για την κρίση δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι και δεν πρέπει να την πληρώσουν. Και δεν υπάρχουν ενιαία συμφέροντα και ενιαία πολιτική, ανάμεσα στον λαό, τους επιχειρηματίες, τα κόμματα εξουσίας και με εκείνες τις δυνάμεις που εμείς θεωρούμε ότι δεν βοηθάνε μια συνεπή μαχητική αντιπαράθεση από πλευράς ουσίας.

Υπάρχει και το αυθόρμητο, σχετικά αναπτυγμένο μέσα στις συνθήκες μιας κοινωνίας, όπου όλα τα σφυριά χτυπάνε στο εξής: «Τη δουλιά τη δίνει ο επιχειρηματίας, τη δουλειά τη δίνει το κράτος όταν έχει επιχείρηση, άρα ο εργαζόμενος πρέπει να σκέφτεται πρώτα να είναι καλά ο επιχειρηματίας, για να μπορεί να είναι κι αυτός κάπως καλά». Υπάρχει και ένα τέτοιο συνειδητο-αυθόρμητο αίσθημα. Εμείς σ’ αυτούς τους εργαζόμενους λέμε ότι ακριβώς το αντίθετο πρέπει να γίνει. Σε συνθήκες κρίσης το εργατικό λαϊκό κίνημα πρέπει να βγει σε αντεπίθεση. Να αξιοποιήσει τις όποιες δυσκολίες έχει το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα. Η κρίση αντανακλά αντιθέσεις, αντιφάσεις, δυσκολίες του ίδιου του συστήματος στην αναπαραγωγή του. Εχει αντανάκλαση στο ίδιο το αστικό πολιτικό σύστημα απ’ την υπόσκαψη του κύρους του, τη μείωση του κύρους του, μέχρι τη δυσκολία να αναπαράγεται η δικομματική εναλλαγή που έχουμε στην Ελλάδα με την ίδια ευκολία. Αν κι εμείς δεν την υιοθετήσαμε ποτέ την άποψη ότι ο δικομματισμός τέλειωσε. Παρόλα αυτά έχει τις δυσκολίες του».

Τώρα χρειάζεται αντεπίθεση

«Ισα ίσα, τώρα χρειάζεται αντεπίθεση, και με αιτήματα και με στόχους πάλης και με μαζική συμμετοχή ακριβώς να οξύνεις τις δυσκολίες του συστήματος γιατί αυτό σημαίνει δυνάμωμα του κινήματος, δεν σημαίνει αυτόματα επίλυση όλων των προβλημάτων αλλά απ’ την κρίση κάποιοι θα βγουν πλουσιότεροι, σαφώς το μεγαλύτερο μέρος των εργαζομένων θα βγει φτωχότερο αλλά μπορεί να βγει πλουσιότερο σε πείρα, οργάνωση, συμπεράσματα και ικανότητα αντεπίθεσης. Εμείς έχοντας συνείδηση ότι δεν μπορεί ο αγώνας να ανατρέψει τη στρατηγική του συστήματος, ωστόσο θεωρούμε ότι ποτέ κανείς δεν μπορεί να βάλει απαγορευτικά όρια σε ορισμένες νίκες του κινήματος, δεν μπορεί κανείς να τις προκαθορίσει, σημασία έχει όμως, η διέξοδος, οποιαδήποτε διέξοδος δοθεί που θα είναι σε βάρος των εργαζόμενων να έχει όσο το δυνατόν λιγότερο κόστος και κυρίως αυτό το κόστος να μετατραπεί σε ικανότητα του κινήματος να αντεπιτεθεί. Επομένως τώρα πρέπει να δυναμώσει το κίνημα και όχι τώρα να νοικοκυρευτεί και να περιχαρακωθεί. Και δυστυχώς από τη στιγμή που οι ηγεσίες του κινήματος είναι παραδομένες στο συμβιβασμό, κάτι χειρότερο, στην πολιτική διάλυσης του κινήματος, σ’ αυτή την περίπτωση η αντεπίθεση πρέπει να υπάρχει και μέσα στους κόλπους του κινήματος του εργατικού πριν απ’ όλα αλλά και του υπόλοιπου για να παραμεριστούν όλοι εκείνοι οι οποίοι εμποδίζουν τη χειραφέτηση της εργατικής τάξης».

Αναγκαία η χειραφέτηση από ιδεολογήματα της άρχουσας τάξης

«Τέλος, σαν προβληματισμό. Βεβαίως και το μαζικό κίνημα έχει πολιτικό ρόλο και διάσταση, χωρίς να σημαίνει ότι αυτή η πολιτική διάσταση ταυτίζεται με ένα κόμμα ή μπορεί να ταυτίζεται, αλλά κόμμα που θέλει να συγκρουστεί με την κυρίαρχη πολιτική. Ωστόσο, είναι φανερό ότι στις σημερινές συνθήκες δεν αρκεί απλώς η δυσαρέσκεια. Δεν αρκεί να προτάσσονται κάποιοι στόχοι, το κίνημα θα είναι ανεπαρκές, ή ακόμα κι όταν φουντώνει θα ξεφουσκώνει, στον ένα ή στον άλλο βαθμό, αν δεν γίνεται μια προσπάθεια χειραφέτησης από ορισμένα ιδεολογικά επιχειρήματα, από ορισμένα ιδεολογήματα, τα οποία μπαίνουν εμπόδια στη μαχητικότητα και στην επιμονή. Π.χ. το ξεκαθάρισμα, «ναι ή όχι στην ΕΕ», «είναι θετική επιλογή η ενσωμάτωση της Ελλάδας στην ΕΕ ή έχει αρνητικές συνέπειες για το λαό». Και αυτό ανεξάρτητα από τη γνώμη, ή αν θεωρεί κάποιος ότι πρέπει να τραβήξει ως την αποδέσμευση, όπως λέμε εμείς. Δεύτερον, είναι δυνατόν με την κυριαρχία των μονοπωλίων να υπάρχουν λύσεις υπέρ των εργαζομένων; Είναι δυνατόν μέσα στα πλαίσια της δικομματικής εναλλαγής και πηγαίνοντας από τη ΝΔ στο ΠΑΣΟΚ κι απ’ το ΠΑΣΟΚ στη ΝΔ, να περιμένεις λύσεις; `Η, αν θέλετε, ποιος είναι ο άλλος δρόμος ανάπτυξης, ποια η εναλλακτική λύση εξουσίας; Αν αυτά τα πράγματα δεν αρχίσουν να απασχολούν τους εργαζόμενους – κι εμείς εκεί θέλουμε να συμβάλουμε – αν δεν υπάρξει ιδεολογική πάλη και μέσα στο μαζικό κίνημα που να ωθεί περισσότερους στην δράση, να ανεβάζει την ευθύνη και να συσπειρώνει, αν όλα αυτά δεν γίνουν, τότε τα πράγματα θα δυσκολέψουν και το κίνημα θα βρεθεί στο κατώτατο σημείο της αντίστασης σε συνθήκες κρίσης.

Είμαστε παρόλα αυτά αισιόδοξοι. Γιατί ακριβώς θεωρούμε ότι την περίοδο που διανύουμε αρχίζει και μετακινείται το πεδίο της συζήτησης από το τι είναι ρεαλιστικό και τι δεν είναι, από το τι μπορεί να δώσει ο καπιταλισμός, τι γίνεται με τον σοσιαλισμό και βεβαίως η απάντηση δεν είναι αυτή που έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», πρόκειται για τη μεγάλη νόθευση ενός συνθήματος που χρησιμοποίησαν μεγάλοι επαναστάτες και κόμματα δοκιμασμένα στην εξουσία. Δεν λέω δεν έχουν δικαίωμα να το χρησιμοποιούν, δεν βάζουμε πράσινο ή κόκκινο φως στα συνθήματα, αλλά το θεωρούμε ύβρη και στην ιστορία του κινήματος και πάνω απ’ όλα στα συμφέροντα των εργαζομένων, που υποσκάπτονται και τα υποσκάπτουν συνεχώς μέρα με τη μέρα».

Στον αυριανό «Ρ» οι θεματικές εισηγήσεις

Στη χτεσινή ημερίδα του Κόμματος έγιναν οι εξής θεματικές εισηγήσεις:

«Η εκδήλωση της κρίσης στην ΕΕ και η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων», Μάκης Παπαδόπουλος, μέλος της ΚΕ, υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ

«Η κρίση, τα αίτιά της και η ελληνική οικονομία», Σταύρος Μαυρουδέας, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

«Η όξυνση της ταξικής πάλης και ο αστικός σχεδιασμός για την αντιμετώπισή της», Κύριλλος Παπασταύρου, μέλος της ΚΕ, υπεύθυνος της Ιδεολογικής Επιτροπής της ΚΕ του ΚΚΕ.

«Ο ρόλος των κοινοτικών κονδυλίων στην περίοδο της κρίσης», Χρύσα Κακουλίδου, επικεφαλής της ΚΕΟΕ του ΚΚΕ.

«Κριτική των θέσεων της Σοσιαλιστικής Διεθνούς για την οικονομική κρίση», Γρηγόρης Λιονής, μέλος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ.

«Χάνουν όλοι στη φάση της κρίσης;», Θανάσης Αργυρίου, μέλος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ.

«Η συμμαχία της BRIC και η δυναμική της στις διεθνείς αγορές», Ηλίας Τσιμπουκάκης, συνεργάτης του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ.

Ρεπορτάζ από τις παρεμβάσεις αυτές θα δημοσιευτεί στο αυριανό φύλλο του «Ρ».

Αναρτήθηκε στις Ευρωεκλογές 2009, Θέσεις του ΚΚΕ, ΚΚΕ, Καπιταλιστικά Κέρδη, Οι Θέσεις του ΚΚΕ. Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Η διεθνής Οικονομική Κρίση και η Θέση της Ελλάδας. Οι θέσεις του ΚΚΕ»

ΠΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η καλύτερη άμυνα – για το εργατικό, λαϊκό κίνημα – είναι η επίθεση! Το στίγμα αυτό έδωσε χτες με την ομιλία της στην προ ημερησίας διάταξης συζήτηση στη Βουλή για την Οικονομία, η Γενική Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα. Παρά τις φραστικές αντιπαραθέσεις ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, που κυριάρχησαν, ήταν σαφής η συναίνεσή τους στο να μεταφερθούν στις πλάτες της λαϊκής οικογένειας τα βάρη που προκύπτουν από τη διεθνή κρισιακή συγκυρία.

«Η άμυνα σήμερα δεν αποτελεί καμία λύση», τόνισε χαρακτηριστικά η Αλέκα Παπαρήγα προσθέτοντας πως το λαϊκό κίνημα πρέπει να θωρακιστεί και «να περάσει στην αντεπίθεση. Να αξιοποιήσει την κρίση για να δημιουργήσει προβλήματα όχι μόνο σε αυτό το κυβερνητικό κόμμα αλλά σε ολόκληρο το πολιτικό σύστημα».

Σαφέστατος ήταν στην τοποθέτησή του ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο οποίος ζήτησε να σταματήσουν οι διεκδικήσεις των εργαζομένων καλώντας παράλληλα τις επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν τα κοινοτικά κονδύλια. Επίσης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δε σκέπτεται το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.

Αντίθετα εκλογές ζήτησε – όπως αναμενόταν – ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου, κατηγορώντας την κυβέρνηση για έλλειψη σχεδίου και ρουσφετολογικές πρακτικές. Στις γνωστές θεωρίες περί «καζινοκαπιταλισμού» στηρίχτηκε η παρέμβαση του προέδρου της ΚΟ του ΣΥΝ Αλέκου Αλαβάνου, ενώ χέρι βοηθείας στην κυβέρνηση έτεινε ο πρόεδρος του ΛΑ.Ο.Σ. Γιώργος Καρατζαφέρης.

Για μας η πρόταση διεξόδου είναι η ανάκαμψη του κινήματος

Η ομιλία της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στη Βουλή

«Για άλλη μια φορά θα πούμε πως βεβαίως τα κόμματα πρέπει να έχουμε τοποθέτηση απέναντι στην κρίση και πρόταση διεξόδου. Για μας η πρόταση διεξόδου είναι η ανάκαμψη του κινήματος, γιατί έτσι όπως είναι σήμερα το λαϊκό κίνημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τα προβλήματα. Βεβαίως, δεν μπορούμε να μείνουμε μόνο στο κοινωνικό πεδίο. Αυτό πρέπει να εκφραστεί με καταδίκη στις εκλογές, καταρχήν των δύο κομμάτων που κυβέρνησαν. Να το πούμε καθαρά. Η στάση απέναντι στα μονοπώλια είναι κρίσιμο ζήτημα. Η στάση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι κρίσιμο ζήτημα και, σε τελευταία ανάλυση, η στάση απέναντι στο ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα καθορίζει και το σήμερα, και το μεσοπρόθεσμο και το μακροπρόθεσμο».Τα παραπάνω τόνισε η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, στην ομιλία της στη χτεσινή προ ημερήσιας διάταξης συζήτηση στη Βουλή για την οικονομία. Παραθέτουμε στη συνέχεια την ομιλία της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ:

Γνωρίζουμε πολύ καλά την έκταση και το βάθος της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Οι εκθέσεις τόσο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, του ΟΟΣΑ, ακόμα και το Διεθνές Γραφείο Εργασίας έχει κάνει μελέτη – και άλλοι διεθνείς οργανισμοί αυτό δείχνουν – και ανάμεσα στους μήνες Οκτώβρη, Νοέμβρη, Δεκέμβρη συνεχώς αναθεωρούν τις προβλέψεις τους. Μιλάνε για μια κρίση βαθιά οξυμένη και μακροχρόνια και μάλιστα μια κρίση που αγκαλιάζει ΗΠΑ, ευρωζώνη, για σοβαρή επιβράδυνση στις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας ακόμα και της Λατινικής Αμερικής. Γίνονται μάλιστα και ορισμένες προβλέψεις ότι μπορεί η έξοδος από την κρίση – γιατί αυτή θα έρθει βέβαια, δε θα είναι κρίση μόνιμη, θα ξανάρθει ύστερα από κάποια χρόνια – μπορεί να φέρει τις ΗΠΑ όχι μόνο αδυνατισμένες, αλλά και να χάσουν την πρώτη θέση στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία. Ακόμη εκφράζονται ανησυχίες έως και προβλέψεις ότι μπορεί να υπάρξουν σοβαρές συνέπειες στην ευρωζώνη.

Eurokinissi

Η κρίση λοιπόν είναι γνωστή και πουθενά, σε καμία από αυτές τις μελέτες που έχουν γίνει, δεν αναφέρεται ότι η κρίση στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα οφείλεται στα ελλείμματα που γέννησε η μια κυβέρνηση και που άφησε η άλλη. Γιατί εδώ πρέπει να μιλάμε με όρους γενικής κρίσης πια και όχι κρίσης που περνάει μια χώρα. Εμείς δε θεωρούμε ότι την κρίση στην Ελλάδα, παραδείγματος χάριν, τη γέννησαν τα ελλείμματα του ΠΑΣΟΚ, που παρέλαβε η Νέα Δημοκρατία. Οπως δε συμφωνούμε ότι την κρίση τη γέννησε η Νέα Δημοκρατία, που αύξησε τα ελλείμματα ακόμα περισσότερο σε σύγκριση με αυτά που παρέλαβε. Οχι ότι δεν υπάρχουν αυτά τα στοιχεία. Οχι ότι δεν είναι προβληματικά στοιχεία. Αλλά μιλάμε για τον κύκλο της οικονομικής κρίσης. Και δεν μπορούμε να μιλάμε με όρους, ούτε γενικά διεθνείς, όπως κάνει η Νέα Δημοκρατία σαν μια εισαγόμενη κρίση, ούτε όμως με όρους σαν να γεννήθηκε η κρίση στην Ελλάδα με ευθύνη, άλλοι μεν λένε του ΠΑΣΟΚ και άλλοι της Νέας Δημοκρατίας. Θα ήταν αρκετά απλά τα πράγματα αν ήταν μόνον έτσι.Εχει τρομακτικές διαστάσεις η κρίση; Εχει. Θα χτυπηθούν μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι; Βεβαίως. Θα χρεοκοπήσουν. Οπωσδήποτε, όμως, οι ιδιοκτήτες και οι μέτοχοί τους δε θα πεθάνουν στην ψάθα… Εχουν εξασφαλίσει μέχρι τα τρισέγγονά τους. Και σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να κλάψουμε γι’ αυτούς. Αλλά η έξοδος από την κρίση θα βρει επιχειρηματικούς ομίλους και κράτη καπιταλιστικά ενισχυμένα. Επομένως, εμείς ασχολούμαστε με τις τρομακτικές διαστάσεις της κρίσης γιατί αφορά το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα και τους εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες στην Ελλάδα, αλλά, πάνω απ’ όλα, μας ενδιαφέρουν οι επιπτώσεις στους εργαζόμενους. Στην Ελλάδα κατ’ αρχήν και βεβαίως σε όλο τον κόσμο. Πριν απ’ όλα στην Ελλάδα, γιατί εδώ έχουμε την ευθύνη πριν απ’ όλα της δράσης, όπως και στην περιφέρεια, στην Ευρώπη κλπ.

Καμία αυτοσυγκράτηση από τα λαϊκά στρώματα

Η πρόταση διεξόδου από την κρίση που κάνουμε εμείς είναι μια πρόταση διεξόδου που απευθύνεται στη μεγάλη πλειοψηφία του λαού. Απευθύνεται στους εργατοϋπαλλήλους, γενικότερα στους μισθωτούς, στους αυτοαπασχολούμενους στα μικρομάγαζα και στη φτωχή αγροτιά. Και η θέση που έχουμε είναι η εξής: Καμία αυτοσυγκράτηση. Αν αρχίσετε να λέτε ότι αφού κινδυνεύει η οικονομία της αγοράς, αφού κινδυνεύει το καπιταλιστικό σύστημα, αφού κινδυνεύουν οι επιχειρηματίες εμείς δεν έχουμε να κάνουμε τίποτα άλλο παρά να αυτοσυγκρατηθούμε, τότε κυριολεκτικά οι εργαζόμενοι θα χάσουν αυγά και καλάθια… Ηδη έχουν χάσει πάρα πολλά τα τελευταία 20 χρόνια. Και η Ελλάδα και οι άλλες χώρες θα βγουν από την κρίση. Βεβαίως με πάρα πολλά προβλήματα. Αλλά για τους εργαζόμενους θα έχουν μονιμοποιηθεί, για όσο διάστημα υπάρχει αυτό το σύστημα, οι νέες θυσίες που θα έχουν κάνει. Οπως μονιμοποιήθηκαν οι θυσίες που είχαν κάνει σε περίοδο αυξημένων ρυθμών ανάπτυξης και στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, που για αρκετά χρόνια ήταν πάνω από το μέσο όρο. Και όταν η ανάπτυξη ήταν ταχύρυθμη θυσίες έκαναν οι εργαζόμενοι και τώρα που υπάρχει κρίση πάλι να κάνουν τα ίδια καλούνται. Και μ’ αυτή την έννοια, καμία αυτοσυγκράτηση!

Μας απασχολεί το εξής ζήτημα: Η ανάπτυξη των αγώνων. Δεν παύει να έχει αξία ο αγώνας κατά κλάδο. Σημασία όμως έχει πια ο ενιαίος αγώνας και το ενιαίο μέτωπο εργατών, αγροτών, αυτοαπασχολουμένων με όλες τις μορφές πάλης που αποφασίζουν. Μαζικοί αγώνες, δυναμικοί και με εκείνα τα αιτήματα τα οποία διασφαλίζουν και να μη χάσουν αυτά που έχουν, που δεν τους φτάνουν, αλλά και να αποσπάσουν κατακτήσεις. Οποιες μπορούν. Δεν είναι εύκολο σε μια περίοδο κρίσης.

Και εδώ υπάρχει το εξής ζήτημα. Η αντιπαράθεση μέσα στη Βουλή βασικά γίνεται σε επίπεδο κομμάτων. Σωστά. Και εμείς απευθυνόμαστε στη Νέα Δημοκρατία, η οποία βεβαίως δε γέννησε την κρίση αλλά με την πολιτική της συνέβαλε στην εκδήλωσή της, στηρίζοντας το συγκεκριμένο σύστημα, όπως το ίδιο έκανε και το ΠΑΣΟΚ στηρίζοντας τις γνωστές αναδιαρθρώσεις από το 1992 και μετά. Αλλά όμως, πέρα από τη Νέα Δημοκρατία, πέρα από το ΠΑΣΟΚ, πέρα από τα άλλα κόμματα και πέρα απ’ όλους μας υπάρχει μια συγκεκριμένη τάξη. Συνολικά η αστική τάξη, με το σκληρό ή το λιγότερο σκληρό πυρήνα της. Εδώ δε γίνεται λόγος. Το να λέμε τώρα, «οι ημέτεροι», «ο ημέτερος», «του ημέτερου», αυτά έλεγε και η Νέα Δημοκρατία όταν ήταν το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση και τώρα λέει το ΠΑΣΟΚ για τη Νέα Δημοκρατία, «οι ημέτεροι»… Ποιοι «υμέτεροι»; Υπάρχουν «ημέτεροι» επιχειρηματίες; Πιθανόν. Δε μας απασχολεί αυτό το θέμα, αν η προηγούμενη κυβέρνηση ή η σημερινή έλεγε τρία καλημέρα στον έναν επιχειρηματία και δύο στον άλλον. Αυτό, όμως, που μας απασχολεί είναι ακριβώς η πολιτική υπηρέτηση των συμφερόντων συνολικά των μονοπωλίων του κεφαλαίου κλπ. Γιατί εδώ τώρα τα πράγματα περιπλέκονται. Ακριβώς την περίοδο της κρίσης κάποιοι επιχειρηματικοί όμιλοι θα ωφεληθούν πάρα πολύ. Κάποιοι θα χάσουν, όπως είπαμε και κάποιοι θα ωφεληθούν.

Η κρίση είναι μέσα στο DNA του συστήματος

Εδώ, υπάρχει το εξής θέμα. Πού οφείλεται αυτή η κρίση; Μα και οι εκθέσεις τώρα του ΟΟΣΑ, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και των άλλων Οργανισμών που έχουμε, στην ουσία όταν περιγράφουν την κρίση, αναφέρονται σ’ αυτό που εμείς λέμε κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων και υπερπαραγωγής, την κλασική τυπική κρίση του καπιταλισμού. Βεβαίως κάθε κρίση εκδηλώνεται με έναν ορισμένο τρόπο. Το ’73 ήταν πετρελαϊκή. Το ’99 ήταν των ασιατικών «τίγρεων», χρηματιστηριακή. Τώρα, εμφανίστηκε, ως χρηματοπιστωτική. Πάντως όλοι αυτοί έτσι περιγράφουν την κρίση. Αρα, λοιπόν, δεν μπορούμε να μιλάμε με τη στόχευση ούτε μόνο στη χτεσινή κυβέρνηση, ούτε μόνο στη σημερινή ή ενδεχομένως στην αυριανή. Η κρίση έρχεται ύστερα από μία πραγματικά θυελλώδη κερδοφορία. Να πω ένα παράδειγμα – δε θα σταθώ διεθνώς – στην Ελλάδα, για να δούμε πώς έρχεται η κρίση. Πώς η κερδοφορία γεννάει την κρίση… Είναι κυριολεκτικά μέσα στο DNA του συστήματος, γι’ αυτό δεν μπορούν, ούτε να την προβλέψουν έγκαιρα, ούτε να τη σταματήσουν, ούτε να την αναχαιτίσουν. Στην Ελλάδα τα καθαρά κέρδη των εγχώριων τραπεζών το 2007 ξεπέρασαν τα 5,7 δισεκατομμύρια ευρώ, από 3,38 δισεκατομμύρια το 2006. Και τώρα ζητούν 28 δισεκατομμύρια όλες μαζί. Τα έσοδα από τους τόκους αυξήθηκαν. Παρουσίασαν δηλαδή τα καθαρά τους κέρδη αύξηση 69,5% το 2007, ενώ τα έσοδα από τόκους αυξήθηκαν, κατά 25,3%. Οι υποθήκες των δανειοληπτών έφτασαν τα 130 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι τριακόσιες εισηγμένες επιχειρήσεις του χρηματιστηρίου σημείωσαν ρεκόρ καθαρών κερδών, με αύξηση κατά 39% το 2007 και μεταξύ αυτών ήταν η ΔΕΗ, ο ΟΤΕ και η ΕΥΔΑΠ. Και τι αυξήσεις πήραν οι εργαζόμενοι; Ενα ευρώ την ημέρα! Αυτές ήταν οι αυξήσεις… Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2004-2007, αν συνυπολογιστεί η εξέλιξη του ημερομισθίου, προκύπτει απώλεια πραγματικού εισοδήματος κατά 0,5% το χρόνο

Ταυτόχρονα, βεβαίως – γιατί κάνει εντύπωση; – βαθαίνει και η εσωτερική ανισομετρία στην Ελλάδα. Το 2007 το κατά κεφαλήν εισόδημα στο λεκανοπέδιο της Αττικής ήταν διπλάσιο απ’ ό,τι στην Ηπειρο και στο Βόρειο Αιγαίο. Αυτά είναι φυσιολογικά για το σύστημα, για την πολιτική που ακολουθείται. Επομένως, για ποιο λόγο εμείς να συστήσουμε στους εργαζόμενους αυτοσυγκράτηση; Τα ασυγκράτητα κέρδη, η ασυγκράτητη συσσώρευση κεφαλαίου, η συγκέντρωση και η συγκεντροποίηση, είναι η βασική αιτία της κρίσης. Εσκασε το σύστημα από την κερδοφορία, δεν αντέχει άλλο.

Βεβαίως, αυτή η κρίση εκδηλώνεται διότι υπάρχει αναρχία και δυσαναλογία ανάπτυξης ανάμεσα στους διάφορους τομείς της οικονομίας. Στην Ελλάδα, παραδείγματος χάριν, η μεταποίηση πάει από το κακό στο χειρότερο τα τελευταία είκοσι χρόνια και η μεταποίηση θα χτυπηθεί, βεβαίως, ακόμη περισσότερο. Αυτό δεν είναι και περίεργο. Το ίδιο και η αγροτική παραγωγή. Εχουν εξήγηση αυτά. Ας το πω έτσι, είναι μέσα στο DNA του συστήματος. Δεν είναι θέμα καλής ή κακής διαχείρισης και γι’ αυτό, αν θέλετε, στις συνθήκες της κρίσης δεν είναι περίεργο που φουντώνουν οι συζητήσεις για «…μια άλλη οργάνωση της κοινωνίας, μια άλλη οργάνωση της οικονομίας». Βεβαίως, για εμάς, αυτά έχουν συγκεκριμένη ταυτότητα.

Κρίσιμα ζητήματα

Το ζήτημα, παραδείγματος χάρη, σε ποιανού τα χέρια βρίσκεται ο πλούτος που παράγεται στη χώρα, είναι κρίσιμο ζήτημα. Ποια τάξη είναι στην εξουσία, είναι κρίσιμο ζήτημα. Το θέμα του σχεδιασμού, κρίσιμο ζήτημα. Το θέμα του εργατικού ελέγχου, κρίσιμο ζήτημα. Βεβαίως, δεν είναι κάτι που άμεσα σήμερα μπορεί να περπατήσει, γιατί δεν υπάρχει ένας τέτοιος συσχετισμός. Αλλά από τα ίδια τα πράγματα δεν μπορείς να αντιπαραθέσεις και να προσφέρεις λύσεις μέσα στο ίδιο το σύστημα που αφορούν όχι μόνο τη διέξοδο από την κρίση υπέρ των εργαζομένων, αλλά και την κατάργηση της ίδιας της κρίσης.

Ποιοι μύθοι σήμερα έχουν ξεσκεπαστεί; Της παγκοσμιοποίησης, της ευρωπαϊκής ενοποίησης, της απελευθέρωσης της αγοράς και όλα αυτά τα περί «καταργούμε τον προστατευτισμό και όλοι μαζί αγαπημένοι και ενωμένοι αντιμετωπίζουμε την κρίση»… Ολη αυτή η προπαγάνδα που έχει γίνει απέναντι στο ΚΚΕ ότι, όταν λέει «αποδέσμευση από την Ευρωπαϊκή Ενωση», είναι υπέρ του απομονωτισμού, όταν λέμε να καταργηθούν οι εισαγωγές σε προϊόντα τα οποία μπορούμε να τα παράγουμε, είμαστε υπέρ του ξεπερασμένου προστατευτισμού…

Για να δούμε πώς συμπεριφέρονται τα διάφορα καπιταλιστικά κράτη και ιδιαίτερα οι ισχυρότερες καπιταλιστικές χώρες. Μαζεύεται η Ευρωζώνη και λέει μετά ο καθένας: «Για πάρτη μας θα αποφασίσουμε». Υπάρχουν κοινές πολιτικές; Υπάρχουν. Υπάρχει η έκθεση ΣΕΡΚΑΣ που ψηφίστηκε, και την ψήφισε και το ΠΑΣΟΚ, που έρχεται τώρα και λέει ότι είναι κακή η βδομάδα των τριών ημερών και η μερική εργασία ή η μερική ανεργία ή η επιδότηση της εργοδοσίας κλπ. Μα παίζουμε τώρα; Μαζεύτηκαν οι «Είκοσι», όχι το «G8», οι Είκοσι. Τι αποφάσισαν; Ο καθένας κάνει για λογαριασμό του. Τώρα γίνεται εκτίμηση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ότι θα ξαναέρθει ο προστατευτισμός. Κατηγορείται ο πολύς Ομπάμα ότι βγαίνει και λέει: «Θα αγοράσετε από εμένα. Μέσα από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα αγοράσετε όλα τα είδη, όλα τα προϊόντα για την αυτοκινητοβιομηχανία, τη βιομηχανία κλπ.» και λένε: «Εδώ είναι προστατευτισμός».

Ολες οι μορφές θα επανέλθουν – και οι πιο καταδικασμένες – αρκεί να διασωθεί το κεφάλαιο, αρκεί να διασωθούν, παραδείγματος χάρη, οι Ηνωμένες Πολιτείες και να μη χάσουν την πρωτοκαθεδρία. Και βεβαίως, χώρες σαν την Ελλάδα και άλλες που είναι υποδεέστερες μέσα σ’ αυτό το σύστημα εξάρτησης, ανισόμετρης ανάπτυξης, βεβαίως θα έχουν λιγότερη ευχέρεια, γιατί δε θα τις αφήσουν οι ισχυρότεροι να χρησιμοποιήσουν αυτά τα μέσα και γι’ αυτό η κρίση σε αυτές τις χώρες θα είναι χειρότερη. Παραδείγματος χάρη, η καραμέλα όλα αυτά τα χρόνια είναι η ανταγωνιστικότητα: «Για να πάει καλά η οικονομία, να γίνουμε ανταγωνιστικοί». «Θυσιαστείτε εργαζόμενοι να γίνουμε ανταγωνιστικοί». Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ή δεν είναι ανταγωνιστική χώρα έναντι όλων των άλλων; Περνάει βαθιά κρίση; Η Ιρλανδία – το ιρλανδικό θαύμα – πρώτη μπήκε στην κρίση. Παλιότερα ήταν το πορτογαλικό, το ισπανικό κλπ. Οταν ήταν κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ, έλεγε η Νέα Δημοκρατία: «Δεν έχεις προετοιμαστεί. Οι άλλες χώρες προετοιμάστηκαν». Τώρα, είτε είναι ανταγωνιστικές, είτε δεν είναι, είτε είναι ψηλά στην πυραμίδα, είτε είναι στη μέση, περνάνε κρίση. Αυτό δεν είναι κρίση του καπιταλιστικού συστήματος;

Ας δούμε και μια άλλη πλευρά. Τώρα το ΠΑΣΟΚ ανακάλυψε την κρατική παρέμβαση. Κάνει ένα τεχνητό διαχωρισμό ανάμεσα στο κράτος και την αγορά. Ε, όχι, με συγχωρείτε, ούτε τα εγχειρίδια της αστικής πολιτικής οικονομίας δεν το δέχονται αυτό: «Από εδώ το κράτος και από εκεί η αγορά». Χωρίζουμε, τεμαχίζουμε την οικονομία, την κοινωνία ολόκληρη και την παρουσιάζει κανείς όπως θέλει. Η κρατική παρέμβαση, που θα σώσει τα πράγματα. Μα, όταν ήταν κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ, εγώ θυμάμαι τον Κ. Κουλούρη που έτρεχε στις αγορές για να μην ανέβει την τιμή του μαϊντανού και του άνηθου. Μέχρι εκεί μπορούσε να φθάσει στον έλεγχο των τιμών. Ποια κρατική παρέμβαση; Τι μπορεί να κάνουν; Αυτά που κάνει τώρα η κυβέρνηση. Ονοματίζει τις εταιρείες, καλεί τις καταναλωτικές οργανώσεις και λέει: «Κοιτάξτε να δείτε, σήμερα δεν τρώμε προϊόντα της ΦΑΓΕ». Μ’ αυτόν τον τρόπο δηλαδή θα ανέβει το εισόδημα των εργαζομένων; Μ’ αυτόν τον τρόπο θα καταφέρει ο εργαζόμενος να ζήσει ανθρώπινα, μ’ αυτά τα μέσα; Πού είναι τα μεγάλα μέσα που έχει το ισχυρό κράτος, το εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης μάλιστα;

Και υπάρχουν και άλλες δυνάμεις, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, που ανακάλυψαν την κρατικοποίηση. ‘Η να υπάρχουν κρατικές επιχειρήσεις μέσα στην απελευθερωμένη αγορά. Μα, εδώ υπήρχαν κρατικά μονοπώλια και δεν κατάφεραν και πέρασαν στην απελευθέρωση της αγοράς. Πότε καταργήθηκε το κρατικό μονοπώλιο; Πότε καταργήθηκε η διευρυμένη επιχειρηματική δραστηριότητα του κράτους; Με την κρίση του 1973. Τι είπαν τότε; Τώρα αρχίζουμε τις ιδιωτικοποιήσεις και την απελευθέρωση της αγοράς. Και φορτώθηκε όλη την ευθύνη η Μάργκαρετ Θάτσερ. Αυτή απλώς ξεκίνησε πρώτη. Ηταν η απάντηση του ίδιου του συστήματος. Τώρα επανέρχονται στην ανάμειξη του κράτους. Μα, το κράτος αναμειγμένο είναι, είτε έχει επιχειρηματική δραστηριότητα είτε δεν έχει.

Ανάπτυξη σε σύγκρουση με τα μονοπώλια και με τον ιμπεριαλισμό

Αλλά, δεν μπορούμε να ζούμε και με την ανάμνηση παλαιότερης φάσης του συστήματος γιατί τώρα, όσες κρατικές επιχειρήσεις και να έχεις, όταν θα έχεις τις ιδιωτικές, λόγω απελευθέρωσης της αγοράς, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. ‘Η θα κάνεις για ένα ή δύο χρόνια. Και δε θα πρέπει η κρατική επιχείρηση να γίνει ανταγωνιστική προς τις ιδιωτικές; Αν κρατικοποιήσουμε τη ΔΕΗ μην ξεχνάτε ότι υπάρχει η ΕΝΤΕΣΑ, η οποία είναι κολοσσός. Οταν η ΕΝΤΕΣΑ κάνει εδώ στην Ελλάδα δική της εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος – ήδη συνεργάζεται με τη ΔΕΗ – τότε θα πούμε ότι η κρατική ΔΕΗ πρέπει να γίνει ανταγωνιστική. Αρα, να γίνει μερική απασχόληση, να διώξει εργαζόμενους, τρεις μέρες δουλειά ή δεν ξέρω τι, ή να έχει περισσότερους εργολάβους, με τη φθηνή εργατική δύναμη.

Δεν μπορεί να υπάρχουν τέτοιες προτάσεις σήμερα επειδή έχουμε εκλογές και επειδή στον ελληνικό λαό φαίνεται η κρατική παρέμβαση σαν προοδευτικό στοιχείο. Από αυτή την άποψη εμείς επιμένουμε ότι το προοδευτικό, το ριζοσπαστικό είναι κάθε χώρα να δίνει ώθηση στην ανάπτυξη όλων των παραγωγικών της δυνατοτήτων και άλλων που έχει, όπως ο τουρισμός που έχουμε στην Ελλάδα. Να δίνει ώθηση στη μεταποίηση, να έχει αυτάρκεια όσο γίνεται, γιατί πλήρως αυτάρκης καμία χώρα δε θα είναι.

Βεβαίως, δεν ενδιαφερόμαστε μόνο γι’ αυτό. Ενδιαφερόμαστε και για ποιος κάνει κουμάντο, ποιος είναι στην εξουσία. Ας πιάσω όμως, τις λέξεις αυτοδυναμία, αυτάρκεια. Γιατί δηλαδή αυτό είναι απομονωτισμός και γιατί αυτό εμποδίζει και βάζει φραγμό στη διεθνή συνεργασία; Βεβαίως δημιουργεί δυσκολίες στα διεθνή μονοπώλια, στα διακρατικά μονοπώλια και στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που θέλουν να ελέγχουν την αγορά για οικονομικούς και για πολιτικούς λόγους. Ναι, αλλά εμείς έτσι τη βλέπουμε την ανάπτυξη, σε αυτήν την κατεύθυνση. Σε σύγκρουση δηλαδή με τα μονοπώλια και με τον ιμπεριαλισμό. Τι να κάνουμε; Εχουμε άλλη άποψη.

Οι προτάσεις μας

Γι’ αυτό η δική μας θέση είναι η εξής:

— Αυξήσεις γενναίες. Κανείς δε λέει, ακόμη και το ΠΑΣΟΚ, το κατώτατο στα 1.400 ευρώ. Αυτό, για να ανεβεί η αγοραστική δυνατότητα των εργαζομένων.

— Πρόγραμμα λαϊκής στέγης.

— Αυξήσεις των συντάξεων στο ύψος που διεκδικείται σήμερα. Απορρίπτουμε τα φιλόπτωχα, τα ταμεία και τις ελεημοσύνες.

— Ζητάμε και επιδότηση θέρμανσης. Οχι τα 100 και τα 200 ευρώ το χρόνο.

— Κατάργηση των φόρων που βαραίνουν τα καύσιμα και τα είδη πλατιάς λαϊκής κατανάλωσης. Να ανέβει το αφορολόγητο κατά άτομο. Μπορεί να πάει και στα 20.000 ευρώ.

— Ζητάμε μείωση των τιμολογίων οικιακής κατανάλωσης των πρώην ΔΕΚΟ.

— Μείωση των στρατιωτικών δαπανών που αφορούν το ΝΑΤΟ και τον Ευρωστρατό.

— Να φορολογήσει η κυβέρνηση άμεσα το κεφάλαιο με 45%. Τώρα έφτασε στο 15% η φορολογία για τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις (αυτή η διέξοδος προτείνεται για την έξοδο από την κρίση). Κάποιες επιχειρήσεις να φύγουν από τη μέση και να μείνουν οι λιγότερες… Βεβαίως, αυτό θα έχει και συνέπειες στις απολύσεις.

— Να καταργηθεί ο αναπτυξιακός νόμος που δίνει τζάμπα χρήμα.

— Για να μειωθεί η ανεργία, να γίνουν δημόσιες επενδύσεις με αναπροσανατολισμό του Δ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και να γίνουν κοινωνικά δημόσια έργα.

— Κατάργηση του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας και του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης. Αυτοί οι έμμεσοι φόροι αποτελούν το 60% της σημερινής λιανικής τιμής του. Αυτό να γίνει και στο πετρέλαιο κίνησης αντίστοιχα για τους αγρότες.

— Κατάργηση του ΦΠΑ σε μια σειρά κατηγορίες βασικών ειδών πλατιάς λαϊκής κατανάλωσης, όπως είναι είδη διατροφής, εκπαίδευσης, υγείας.

— Κατάργηση των διοδίων.

Τα νοσοκομεία είναι σ’ αυτό το χάλι, να πεθαίνεις μέσα σ’ ένα αυτοκίνητο του ΕΚΑΒ που σε μεταφέρει γιατί λείπει ο απινιδωτής. Ενα περιστατικό έρχεται στην επιφάνεια και μπορεί να έρθει το υπουργείο και να πει ότι δεν είναι ακριβώς έτσι, να τα φορτώσει μέχρι και στον οδηγό του ΕΚΑΒ. Ξέρουμε όμως πάρα πολύ καλά πως, όταν βγαίνουν οι επιχειρηματίες και λένε «δεν μπορούμε να πουλήσουμε στα νοσοκομεία», αυτό μας φτάνει και ας μην έχουν γίνει γνωστοί ένας, δύο, τέσσερις ή πέντε θάνατοι. Εκεί είναι το θέμα, αλλά είναι μόνο αυτό που ακούς. Τα νοσοκομεία, λέει, είναι χρεοκοπημένες επιχειρήσεις. Από τη στιγμή όμως που θεωρείς επιχείρηση το νοσοκομείο, φυσικό είναι. Και όταν το μετράς με τους όρους που μετράς ένα εργοστάσιο που κατασκευάζει κονσέρβες, θα έχεις κέρδη και ζημιές…

Με αυτή την έννοια εμείς για άλλη μια φορά θα πούμε πως βεβαίως τα κόμματα πρέπει να έχουμε τοποθέτηση απέναντι στην κρίση και πρόταση διεξόδου. Για μας η πρόταση διεξόδου είναι η ανάκαμψη του κινήματος, γιατί έτσι όπως είναι σήμερα το λαϊκό κίνημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τα προβλήματα. Βεβαίως, δεν μπορούμε να μείνουμε μόνο στο κοινωνικό πεδίο. Αυτό πρέπει να εκφραστεί με καταδίκη στις εκλογές, καταρχήν των δύο κομμάτων που κυβέρνησαν. Να το πούμε καθαρά. Η στάση απέναντι στα μονοπώλια είναι κρίσιμο ζήτημα. Η στάση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι κρίσιμο ζήτημα και σε τελευταία ανάλυση η στάση απέναντι στο ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα καθορίζει και το σήμερα και το μεσοπρόθεσμο και το μακροπρόθεσμο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις Θέσεις του ΚΚΕ, ΚΚΕ, Καπιταλιστικά Κέρδη, Οι Θέσεις του ΚΚΕ. Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΠΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το 18ο Συνέδριο θα αποτελέσει σχολειό ωρίμανσης του Κόμματος για την αντεπίθεση

Η εισηγητική ομιλία της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, στη χτεσινή συνέντευξη Τύπου για το 18ο Συνέδριο του Κόμματος

«Αν μας ρωτήσετε «τι συμπεράσματα βγάζουμε ή τι ξεχωρίζει από την προσυνεδριακή δουλειά», μπορούμε να πούμε ότι ήταν η πιο ζωντανή και ουσιαστική σε βάθος συζήτηση, προσυνεδριακή δουλειά, που έχει γίνει εδώ και πάρα πολλά χρόνια και αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείκτη της ωρίμανσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, μέσα στις σύγχρονες και σκληρές συνθήκες.Το σημαντικό ήταν ότι η συζήτηση ήταν ζωντανή και, ταυτόχρονα, γενίκευε την πείρα. Δεν ήταν ούτε αφηρημένη και θεωρητική, αλλά ούτε μια συζήτηση περιγραφής και πρακτικίστικη.

Αυτό είναι το ζητούμενο για ένα Κομμουνιστικό Κόμμα, για ένα κόμμα της ρήξης, της ανατροπής: Να μπορεί, έχοντας ζήσει βαθιά τις διαδικασίες του κινήματος, να κάνει την απαραίτητη θεωρητική και πρακτική γενίκευση.

Σημαντικό ενδιαφέρον συνάντησε σε όλη την προσυνεδριακή περίοδο η συζήτηση πάνω στο δεύτερο θέμα, το θέμα του Σοσιαλισμού. Εγινε ένα σημαντικό βήμα σ’αυτό που λέμε η συνένωση της θεωρητικής και της πρακτικής δουλειάς, να μην υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα στους συντρόφους και τις συντρόφισσες που ασχολούνται με θεωρητικά ζητήματα και τους συντρόφους που ασχολούνται με τα πρακτικά ζητήματα της πάλης». Τα παραπάνω τόνισε η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, μιλώντας εισηγητικά στη χτεσινή Συνέντευξη Τύπου που έδωσε για το 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ. Παραθέτουμε, στη συνέχεια, την εισηγητική ομιλία της ΓΓ της ΚΕ του Κόμματος:

Eurokinissi

«Σε μια βδομάδα από σήμερα ξεκινούν οι εργασίες του 18ου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, στο οποίο έχουν προσκληθεί κι έχουν δηλώσει ότι θα συμμετάσχουν στις εργασίες 90 Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα, Εθνικοαπελευθερωτικά Κινήματα από 72 χώρες από όλο τον κόσμο.Είναι ο μεγαλύτερος αριθμός εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Το ενδιαφέρον συγκεντρώνει συνολικά το Συνέδριο, αλλά και το γεγονός ότι ένα από τα δυο θέματα του Συνεδρίου, είναι το κείμενο με τις εκτιμήσεις μας και τα συμπεράσματα για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση του 20ού αιώνα, ιδιαίτερα για τη Σοβιετική Ενωση, και η προγραμματική μας αντίληψη για το Σοσιαλισμό. Είναι ένα θέμα που έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον.

Εδώ και 4 μήνες, όλα τα Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα έχουν πάρει τις Θέσεις μεταφρασμένες, έχουμε ζητήσει γνώμες και παρατηρήσεις πάνω στο κείμενο. Ορισμένοι έχουν στείλει. Υποθέτουμε ότι, και με την επίσκεψή τους εδώ και αμέσως μετά με τη διαμόρφωση της Απόφασης, θα υπάρχει η δυνατότητα, επίσης, για ανταλλαγές απόψεων και παρατηρήσεων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αντιπροσωπεία του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας, που έρχεται στην Ελλάδα σε συνδυασμό και με τα 50χρονα από την πραγματοποίηση της Κουβανικής Επανάστασης, και μάλιστα, με την ευκαιρία, θα έχει συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, με τον πρόεδρο της Βουλής, με την υπουργό Εξωτερικών και άλλους.

Η συμμετοχή της εδώ, εκτός των άλλων, έχει να κάνει και με την ανάγκη να δυναμώσει η αλληλεγγύη στην Κούβα, που υποφέρει ακόμη από το εμπάργκο των Ηνωμένων Πολιτειών και από τους άλλους κινδύνους και που επίσης, όπως έχει γίνει τα τελευταία χρόνια, αλλά ιδιαίτερα αυτό το διάστημα, γίνονται μεγάλες προσπάθειες για την αποφυλάκιση των 5 Κουβανών πατριωτών, που συμπληρώνουν φέτος 10 χρόνια φυλάκισης στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Θα υπάρξει διεθνιστική συγκέντρωση εδώ στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συνεδρίου κι άλλες 11 συγκεντρώσεις, όπου θα πάρουν μέρος και οι ξένες αντιπροσωπείες σε όλη την Ελλάδα.

Επίσης, παράλληλα με τις εργασίες του Συνεδρίου, θα πραγματοποιηθεί η Συνάντηση του Γραφείου Εργασίας των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων, που θα αποφασίσει το θέμα και τη χώρα, όπου θα πραγματοποιηθεί η 11η Διεθνής Συνάντηση Κομμουνιστικών Κομμάτων.

Επίσης, θα συζητηθούν κοινές ενέργειες για το Παλαιστινιακό και για την ετοιμότητα που πρέπει να έχουν τα Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα, γενικότερα το Εργατικό Κίνημα, μπροστά στην κρίση, που, ήδη, έχει ξεσπάσει παγκόσμια και πραγματικά είναι μια ευκαιρία να ανταλλαγούν απόψεις, για το τι και πώς πρέπει να κάνει το Εργατικό Κίνημα.

Τα συμπεράσματα από την προσυνεδριακή δουλειά

Η προσυνεδριακή δουλειά τέλειωσε με την πραγματοποίηση και της τελευταίας συνδιάσκεψης, της Κομματικής Οργάνωσης της Αθήνας, το περασμένο Σαββατοκύριακο, και είμαστε όλοι σε θέση μάχης για την πραγματοποίηση της κορυφαίας εκδήλωσης, που είναι οι εργασίες του 18ου Συνεδρίου.

Αν μας ρωτήσετε «τι συμπεράσματα βγάζουμε ή τι ξεχωρίζει από την προσυνεδριακή δουλειά», μπορούμε να πούμε ότι ήταν η πιο ζωντανή και ουσιαστική σε βάθος συζήτηση, προσυνεδριακή δουλειά, που έχει γίνει εδώ και πάρα πολλά χρόνια και αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείκτη της ωρίμανσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, μέσα στις σύγχρονες και σκληρές συνθήκες.

Το σημαντικό ήταν ότι η συζήτηση στο πρώτο θέμα, παραδείγματος χάριν, που περιλάμβανε τον απολογισμό του Κόμματος και τα καθήκοντα μέχρι το επόμενο Συνέδριο, είχε τον εξής χαρακτήρα: Ηταν ζωντανή και, ταυτόχρονα, γενίκευε την πείρα. Δεν ήταν ούτε αφηρημένη και θεωρητική, αλλά ούτε μια συζήτηση περιγραφής και πρακτικίστικη.

Αυτό είναι το ζητούμενο για ένα Κομμουνιστικό Κόμμα, για ένα κόμμα της ρήξης, της ανατροπής: Να μπορεί, έχοντας ζήσει βαθιά τις διαδικασίες του κινήματος, να κάνει την απαραίτητη θεωρητική και πρακτική γενίκευση.

Το πιο σημαντικό ήταν ότι ο προσανατολισμός της συζήτησης ήταν σε αυτά τα μέτωπα δράσης, που συγκεντρώνουν την προσοχή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, δηλαδή το εργατικό κίνημα, αλλά και τα κινήματα των συμμάχων της εργατικής τάξης, των αυτοαπασχολούμενων, των μικρομεσαίων της πόλης και της φτωχής αγροτιάς και, ταυτόχρονα, η ματιά φώτιζε τα προβλήματα των νέων ηλικιών και, σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι έγινε στο παρελθόν, τα προβλήματα των γυναικών.

Είχε ζωντανή και επεξεργασμένη πείρα, δεν έγινε μια συζήτηση γενικά για το κίνημα, αλλά για ένα κίνημα μέσα στις γραμμές του οποίου υπάρχουν διαπάλη, πολιτική αντιπαράθεση, αντιθέσεις, διαφοροποιήσεις, προβλήματα ανάπτυξης.

Στην προσυνεδριακή περίοδο, επίσης, αποκρυσταλλώθηκε αυτό που έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια: Η σημαντική δουλειά της ΚΝΕ στην ανανέωση των γραμμών του Κόμματος και, κυρίως, την ανανέωση των Οργάνων. Και στο Σώμα των συνδιασκέψεων είχαμε μια ηλικιακή ανανέωση, αλλά και στα Οργανα που εκλέχτηκαν έως τώρα, υπάρχουν νέοι σύντροφοι και συντρόφισσες και ιδιαίτερα νέοι και νέες στην ηλικία, κάτι που για μας δεν είναι απλώς μια ανάγκη, μιλάμε για νέους και νέες στην ηλικία, που έχουν δοκιμάσει το καμίνι της πάλης, έχουν αποκτήσει μιαν ορισμένη εμπειρία. Νέοι και νέες, που προέρχονται, πριν από όλα, και έχουν πάρει μέρος σε αγώνες των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων.

Για να ολοκληρώσω αυτήν την πλευρά, πρέπει να πω ότι φάνηκε πιο έντονα στις συζητήσεις, και καλύτερα από κάθε άλλη φορά, η σύγκρουση ανάμεσα στους δυο δρόμους ανάπτυξης: Ο δρόμος της ανάπτυξης που καθορίζεται από την εξουσία των μονοπωλίων, το κεφάλαιο, και ο δρόμος της ανάπτυξης που προβάλλει το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, με κορυφαία στιγμή τη δημιουργία του Μετώπου, αλλά και με στόχο και με σκοπό τη Λαϊκή Εξουσία και Λαϊκή Οικονομία. Είναι η πρόταση συμμαχίας που απευθύνουμε στις κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις, όταν θα υπάρξουν, που ενδιαφέρονται να αντιπαλέψουν έως το τέλος τα μονοπώλια και τον ιμπεριαλισμό.

Σημαντικό βήμα στη συνένωση της θεωρητικής και της πρακτικής δουλειάς

Σημαντικό ενδιαφέρον συνάντησε σε όλη την προσυνεδριακή περίοδο η συζήτηση πάνω στο δεύτερο θέμα, το θέμα του Σοσιαλισμού. Ηταν κάτι καινούριο, θα λέγαμε, για προσυνεδριακή δουλειά, με την έννοια ότι το θέμα του Σοσιαλισμού ήταν ένα θέμα με θεωρητικές πλευρές, δηλαδή όλοι οι σύντροφοι χρειάστηκε να δουλέψουν σκληρά, είτε να αποκτήσουν ορισμένες θεωρητικές γνώσεις είτε να βάλουν σε πρακτική δοκιμασία τις θεωρητικές γνώσεις, για να κρίνουν την πορεία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα, που απαιτούσε μεγάλη συγκέντρωση προσοχής και υπευθυνότητα και ήταν από αυτά τα θέματα που απαιτούσε να μεγαλώσει ακόμη πιο πολύ η προσωπική ευθύνη του κάθε συντρόφου και συντρόφισσας.

Αυτό που θέλουμε να ξεχωρίσουμε είναι το εξής: Εγινε ένα σημαντικό βήμα – χωρίς να λέμε ότι δεν έχουμε πολλή δουλειά ακόμη που μας ενδιαφέρει να γίνεται μέσα στο Κόμμα – αυτό που λέμε η συνένωση της θεωρητικής και της πρακτικής δουλειάς, να μην υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα στους συντρόφους και τις συντρόφισσες που ασχολούνται με θεωρητικά ζητήματα και τους συντρόφους που ασχολούνται με τα πρακτικά ζητήματα της πάλης.

Αποδείχτηκε ότι είναι πολύ σωστό αυτό που λέγαμε: Η υπόθεση της μελέτης του Σοσιαλισμού δεν είναι υπόθεση κάποιων επιστημόνων, είναι πριν από όλα όλων των μελών του Κόμματος, των εργατών, των αγροτών, των μικρομεσαίων και έτσι αυτό το δέος – που υπήρχε, ενδεχομένως, ότι για τέτοια μεγάλα θεωρητικά ζητήματα δεν μπορεί να έχουν όλοι το λόγο – κατά κάποιο τρόπο μειώθηκε πάρα πολύ.

Πρέπει να σας πω ότι και τα δυο κείμενα υπερψηφίστηκαν και το δεύτερο κείμενο, το οποίο συζητήθηκε ουσιαστικά μέσα στο Κόμμα τρεις φορές ακριβώς γιατί ήταν ένα μεγάλο και σύνθετο ζήτημα, είναι αποτέλεσμα μιας συνειδητής επιλογής και όχι μια τυπική διαδικασία.

Ανάπτυξη κινήματος με όρους αντεπίθεσης, όχι άμυνας

Το Συνέδριό μας θεωρούμε – γιατί αυτό έγινε και στην προσυνεδριακή δουλειά – ότι θα αποτελέσει το καλύτερο πεδίο, σχολειό ολοκλήρωσης της ετοιμότητας του Κόμματος για την αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων που συνδέονται με τη στάση του εργατικού και του λαϊκού κινήματος, μπροστά στην κρίση, που τώρα μπορούμε να πούμε ότι ξεκίνησε ήδη στην Ελλάδα, χωρίς ακόμη να έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της. Φαίνεται ότι το 2009 θα φτάσει σε πάρα πολύ οξυμένο σημείο.

Τι μας απασχόλησε και προσυνεδριακά, αλλά θα μας απασχολήσει και στις εργασίες του Συνεδρίου; Η επιδείνωση της θέσης της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, το βιοτικό επίπεδο, οι συνθήκες δουλειάς. Θα είναι πάρα πολύ μεγάλη και ακριβώς λέμε στους εργαζόμενους ότι αυτά που έχουν ζήσει μέχρι τώρα πρέπει να τους προϊδεάζουν για το τι θα συμβεί το επόμενο διάστημα.

Τι μας απασχολεί; Η ανάπτυξη ενός κινήματος με όρους αντεπίθεσης και όχι άμυνας. Και μας απασχολεί, βεβαίως, ο προσανατολισμός του εργατικού κινήματος, του κινήματος των μικρομεσαίων και της φτωχής αγροτιάς. Διότι ξεκίνησαν οι κινητοποιήσεις και στην Ιταλία, στη Γαλλία, στη Γερμανία, στη Μεγάλη Βρετανία, αλλά παίρνουμε υπόψη ότι, παραδείγματος χάριν, σημαντικές κινητοποιήσεις στη Μεγάλη Βρετανία, ιδιαίτερα στο χώρο της Ενέργειας, είχαν ως αίτημα να φύγουν οι ξένοι εργάτες!

Επομένως, το θέμα δεν είναι να υπάρχει κίνηση μαζών. Το θέμα είναι, με ποια αιτήματα, ποιο προσανατολισμό. Είμαστε αποφασισμένοι. Ολες μας οι δυνάμεις θα είναι στην προσπάθεια για την ανασύνταξη του κινήματος, για να είναι ορθό και επιθετικό απέναντι στην κρίση και, κυρίως, τα μέτρα που παίρνει η κυβέρνηση ή που προτείνονται από τις άλλες δυνάμεις και παίρνονται από την Ευρωπαϊκή Ενωση για την κρίση.

Σκοταδιστικό δίλημμα

Ακούσαμε χτες για το θέμα της επιτήρησης. Θα μας βάλουν σε επιτήρηση! Φαντάζομαι, το ΠΑΣΟΚ θα ξιφουλκήσει για την επιτήρηση και θα γίνει μεγάλη φασαρία. Μα, σε επιτήρηση η Ελλάδα είναι τόσα χρόνια. Πότε με τους δείκτες σύγκλισης, πότε με τους δείκτες για να μπούμε στη Ζώνη του Ευρώ, στην ΟΝΕ, πότε κείνο – πότε τ’ άλλο, είναι σε επιτήρηση. Σε επιτήρηση είναι οι λαοί όλης της Ευρώπης, όχι μόνον ο ελληνικός λαός και όχι η Ελλάδα μόνο.

Απλώς, τώρα σου λένε θα σφίξει περισσότερο το ζωνάρι. Θα σου βάλουν πιο τρομοκρατικά διλήμματα.

Ηδη, έχουμε ένα δίλημμα, που εμείς το αποκλείουμε. Λένε, π.χ., τι θέλεις; Θέλεις σήμερα μια κοινωνική πολιτική που θα διογκώσει το δημόσιο χρέος και θα το πληρώσεις εσύ εργαζόμενε ή θέλεις μια πολιτική σφιχτή, δημοσιονομική, γενικότερα μια τέτοια σκληρή πολιτική λιτότητας, που, όμως, αύριο θα την εισπράξεις σαν θετικό αποτέλεσμα και θα τα πάρεις πίσω όσα σου αφαιρέσαμε τώρα;

Εμείς λέμε το εξής πράγμα: Πρόκειται για ένα σκοταδιστικό δίλημμα. Είτε υπάρξει μια ψιλο-φιλοκοινωνική πολιτική τώρα, θα την πληρώσει ο λαός πάλι. Με το ένα δάχτυλο θα δίνουν, με τις χούφτες θα τα παίρνουν. Και τώρα, και αύριο, και παραμεθαύριο, πάλι θα την πληρώσει ο λαός. Σαν φορολογούμενοι πέφτοντας σε νέα δάνεια του Δημοσίου ή σαν μισθωτοί με τη μείωση του πραγματικού μισθού.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να καλλιεργήσει ένα φιλολαϊκό προφίλ, για να συναγωνιστεί τις, τάχα, φιλολαϊκές προτάσεις του ΠΑΣΟΚ και τις αιτιάσεις των άλλων κομμάτων. Λέει, π.χ., στους αυτοαπασχολούμενους, στους μικρούς ΕΒΕ: «Θα επαναφέρω το αφορολόγητο 12.500 ευρώ», αλλά, ταυτόχρονα, ανεβάζει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης σε ποτά, σε τσιγάρα και μια σειρά άλλα για να αναπληρώσει τις απώλειες φορολογικών εσόδων.

Σκέφτονται να επιδοτήσουν τις εισφορές της εργοδοσίας. Το σύνολο των μέτρων, των κυβερνητικών, θα οδηγήσει σε νέα επιδρομή στις εργασιακές σχέσεις, στα όρια συνταξιοδότησης, νέες ιδιωτικοποιήσεις για να εισπράξουν 1 δισ. ευρώ το 2009 που τους χρειάζεται.

Αύξηση, όπως λένε, των έμμεσων φόρων, μείωση του αριθμού των δημόσιων υπαλλήλων, λιγότερες προσλήψεις δημόσιων υπαλλήλων έναντι των συνταξιοδοτήσεων και προσέξτε: Περικοπές δαπανών στη λειτουργία των νοσοκομείων. Ηδη, σήμερα οι προμηθεύτριες εταιρείες των νοσοκομείων είπαν, τέρμα δε δίνουμε φάρμακα κλπ. Οι εργαζόμενοι στην Υγεία αρχίζουν κινητοποιήσεις, που εμείς θα τις στηρίξουμε.

Περικοπές στη χρηματοδότηση των ασφαλιστικών ταμείων, στους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο να περιοριστούν οι δαπάνες. Και θα υπάρχει μια διυπουργική επιτροπή επίβλεψης που θα τα παρακολουθεί αυτά. Και την ίδια ώρα θα έχουμε και θα αυξηθεί η κρατική ενίσχυση στο μεγάλο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο.

Εμείς λέμε και το εξής πράγμα: Σε όλη την Ευρωζώνη παίρνονται τα ίδια μέτρα. Υπάρχουν εκτιμήσεις και εκθέσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, του ΟΟΣΑ, που λένε ότι τα μέτρα που παίρνονται παγκόσμια – και στην ίδια την Ευρωζώνη – δεν πρόκειται να βγάλουν το καπιταλιστικό σύστημα από την κρίση.

Θα πληρώνει, θα πληρώνει ο εργαζόμενος και, τελικά, το ίδιο το σύστημα μπορεί να βγει από τον κύκλο της κρίσης, αλλά θα βγει τραυματισμένο. Δε μας απασχολεί πώς θα βγει η πλουτοκρατία, αλλά καταλαβαίνετε σε τι κατάσταση θα είναι οι εργαζόμενοι.

Γι’ αυτό εμείς, από την επόμενη μέρα του Συνεδρίου, πιο μαχητικοί, με δυνάμεις ακόμα περισσότερο συσπειρωμένες, συνειδητά και αποφασισμένα, θα δώσουμε αυτήν τη μεγάλη μάχη. Και αυτή είναι η διαφορά μας από τα άλλα κόμματα.

Να βγει τραυματισμένο και με πολλά τσιρότα το αστικό πολιτικό σύστημα

Εμείς έχουμε πολύ απλουστευμένες και συλλογικές διαδικασίες. Εμάς ένα πράγμα μας απασχολεί: Επειδή οι εκλογές δεν μπορεί να φέρουν τη λύση και ούτε και στο μέλλον μόνες τους οι εκλογές θα φέρουν τη λύση, λέμε το εξής πράγμα: Μπορεί από αυτές τις εκλογές – εθνικές, ευρωεκλογές – να βγει τραυματισμένο, με πολλά τσιρότα, το αστικό πολιτικό σύστημα; Να χάσει και η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ; Να παραπαίει. Οχι γιατί παραπαίοντας δεν έχει λύσεις. Για να ενισχυθεί, έχει λύσεις. Αλλωστε, γι’ αυτό υπάρχει και η αντιπολίτευση, γι’ αυτό υπάρχει και ο ΣΥΡΙΖΑ, γι’ αυτό υπάρχει και ο ΛΑ.Ο.Σ.

Το θέμα είναι, όμως, το εξής: Οταν βγει τραυματισμένο και, ταυτόχρονα, ανασυνταχθεί το κίνημα, τότε θα είναι σε δύσκολη θέση να κάνουν τη ζωή μας χειρότερη. Οσο πιο αδυνατισμένο και τραυματισμένο είναι το πολιτικό σύστημα, τόσο μεγαλύτερη ασφάλεια θα νιώθει ο εργαζόμενος, ότι παλεύοντας θα μπορέσει να ματαιώσει ή να δημιουργήσει νέα δεδομένα, να πάρει την υπόθεση στα χέρια του.

Ακριβώς επειδή πιστεύουμε ότι θα έρθουν δύσκολες μέρες για το λαό κι επειδή αυτές τις δύσκολες μέρες τις βλέπουμε και σαν δική μας υπόθεση, ξέρουμε ότι θα δυσκολέψει η κατάσταση. Το επόμενο τετράχρονο μέχρι το επόμενο συνέδριο, αυτό το οποίο μπορεί κανείς να θεωρεί εγγύηση και ελπίδα είναι ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας βγαίνει πιο δυναμωμένο.

Η στάση μερίδας του Τύπου

Θα ήθελα να κάνω ένα σχόλιο για τα ζητήματα, π.χ., για τη στάση μιας μερίδας του Τύπου ή μιας μικρής μερίδας δημοσιογράφων απέναντι στις Θέσεις μας για το Σοσιαλισμό.

Εμείς ελπίζαμε και περιμέναμε μια πολεμική με κάποια επιχειρήματα. Δεν υποτιμούμε τον αντίπαλο. Μπορεί κι αυτός με τη δική του μεθοδολογία και με το δικό του τρόπο να πολεμήσει τις Θέσεις, και, μάλιστα, έχει αποδειχτεί ότι όταν ο αντίπαλος μας πολεμά με σοβαρά μέσα, μας βοηθάει να ακονίζουμε και τα δικά μας επιχειρήματα, να απαντάμε κι εμείς σοβαρά.

Λίγα άρθρα ήταν αξιώσεων. Τα περισσότερα θύμιζαν τα χαρτάκια, που οι μυστικές υπηρεσίες από το ’47 ή ’50 και μετά έστελναν δεξιά και αριστερά «γράφτε εκείνο», «πείτε το άλλο», «κάντε εκείνο», για το ΚΚΕ.

Θα μου πείτε, κατηγορώ τους δημοσιογράφους ότι πήραν χαρτάκι από υπηρεσίες; Οχι, δε λέω αυτό το πράγμα, αλλά έτσι έγραψαν. Κι εμείς είχαμε και ένα δίλημμα. Να απαντήσουμε σε αυτά τα άρθρα; Μερικά, είπαμε παράτα τα. Μετά άλλα, είπαμε κάνε και κανένα σχολιάκι σκωπτικό. Κάποια στιγμή, είπαμε πού και πού να απαντάμε. Και με σοβαρά επιχειρήματα, αλλά και με το ύφος της πολεμικής. Θέλετε με πολεμικό ύφος; Και με πολεμικό. Θέλετε με επιστημονικό ύφος; Και με επιστημονικό.

Απαντήσαμε και επιθετικά με επιχειρήματα, απαντήσαμε και με χαρακτηρισμούς».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αναρτήθηκε στις 18ο Συνέδριο ΚΚΕ, Θέσεις του ΚΚΕ, ΚΚΕ, Οι Θέσεις του ΚΚΕ. Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το 18ο Συνέδριο θα αποτελέσει σχολειό ωρίμανσης του Κόμματος για την αντεπίθεση

Οι βασικές προτάσεις του ΚΚΕ από το Νηπιαγωγείο έως τα ΑΕΙ

Κείμενο που κατατέθηκε από την ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στα πρακτικά της Βουλής, στο πλαίσιο της προ ημερήσιας διάταξης συζήτησης για την Παιδεία, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23 Γενάρη

Κείμενο με τους βασικούς άξονες των προτάσεων του ΚΚΕ για την εκπαίδευση, από το Νηπιαγωγείο μέχρι και τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, είχε καταθέσει η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα στα πρακτικά της Βουλής, στο πλαίσιο της προ ημερήσιας διάταξης συζήτησης για την Παιδεία, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23 Γενάρη. Το κείμενο αυτό, που αποτελεί πλαίσιο αγώνα, δημοσιεύει σήμερα ο «Ριζοσπάστης» και έχει ως εξής:

ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΓΩΝΑ

Κατάργηση όλων των αντιεκπαιδευτικών νόμων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, που στόχο έχουν την αναπαραγωγή νέου εργατικού δυναμικού διασπασμένου και ευάλωτου για να είναι πιο αποδοτικό στις απάνθρωπες συνθήκες καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Για την Προσχολική Αγωγή

Δίχρονη υποχρεωτική Προσχολική Αγωγή για όλα τα παιδιά σε ιδρύματα Προσχολικής Αγωγής που θα ανήκουν στο υπουργείο Παιδείας, με ενιαίο διαπαιδαγωγητικό πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις ανάγκες ηλικίας και κατάλληλα σχεδιασμένους χώρους, στελεχωμένους με το απαραίτητο προσωπικό για την ημερήσια λειτουργία τους (επιστημονικό, παιδαγωγικό, βοηθητικό). Οχι στη σχολειοποίηση του Νηπιαγωγείου, που παραβιάζει τον παιδικό ψυχισμό και τις ανάγκες της νηπιακής ηλικίας. Οχι σε κάθε μέτρο αποκέντρωσης των Σχολείων και των Νηπιαγωγείων στους δήμους και τους ιδιώτες. Το κράτος με τη συμβολή των δημοτικών επιτροπών Παιδείας να προχωρήσει άμεσα στην ίδρυση όσων ιδρυμάτων χρειάζονται για να καλύψουν τα νήπια κάθε περιοχής. Μείωση των νηπίων σε 15 ανά νηπιαγωγό. Μαζικοί διορισμοί νηπιαγωγών από νέα επετηρίδα, σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες. Κατάργηση της ιδιωτικής Προσχολικής Αγωγής και κάθε μορφής ιδιωτικής εκπαίδευσης.

Γενική εκπαίδευση έως τα 18

Βασική – γενική εκπαίδευση έως τα 18 χρόνια, που ο άνθρωπος ενηλικιώνεται ψυχικά, πνευματικά, κοινωνικά και βιολογικά, μέσα από ενιαίο δωδεκάχρονο υποχρεωτικό σχολείο συνέχεια της υποχρεωτικής δίχρονης Προσχολικής Αγωγής, με σκοπό την καλλιέργεια και την ολόπλευρη διαμόρφωση της προσωπικότητας κάθε νέου πριν από την επαγγελματική επιλογή ή ειδίκευση. Ζητάμε την κατάργηση του διπλού σχολικού δικτύου (Γενική – Επαγγελματική Εκπαίδευση) που αναπαράγει το διαχωρισμό διανοητικής και χειρωνακτικής εργασίας, αλλά και της διάσπασης σε Δημοτικό – Γυμνάσιο – Λύκειο που εκφράζει ιστορικά ξεπερασμένα στάδια μόρφωσης του λαού μας. Απαιτούμε την ακύρωση κάθε μέτρου διαφοροποίησης των σχολικών προγραμμάτων και των σχολείων (ευέλικτη ζώνη, ευρωπαϊκά προγράμματα, αξιολόγηση των σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών) όπως και της «αποκέντρωσης» – εμπορευματοποίησης κρίσιμων εκπαιδευτικών λειτουργιών (υποδομές, βιβλία, προγράμματα), που διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες στη μόρφωση και μάλιστα από τις μικρότερες ηλικίες.Θέλουμε σχολείο κοινό για όλους τους νέους, με ενιαίο πρόγραμμα, ενιαία – σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή και ενιαία – δωρεάν βιβλία, ενιαία διοίκηση και λειτουργία, μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό με ενιαία εργασιακά δικαιώματα. Σχολείο που θα εξασφαλίζει τη δωρεάν παροχή σε όμοιες συνθήκες της απαραίτητης σε όλους μόρφωσης, παίρνοντας ιδιαίτερα μέτρα για την ένταξη των παιδιών των μεταναστών και των μειονοτήτων (διαχωρισμός της θρησκείας από την εκπαίδευση, διδασκαλία της μητρικής τους γλώσσας και της ιστορίας, αντιμετώπιση οξυμένων οικονομικών προβλημάτων της οικογένειας), για τα ΑμεΑ και παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες.

Σχολείο που θα ολοκληρώνει τη διαπαιδαγωγητική εργασία του χωρίς να χρειάζεται κανένα φροντιστήριο μέσα ή έξω από αυτό, γιατί θα παρέχει όλα τα εφόδια για το μέλλον, πρώτα – πρώτα με το να βοηθά το παιδί και τον έφηβο να καλύψουν τις ανάγκες και ζήσουν τις χαρές της ηλικίας τους. Από τη θέση ενός σχολείου ολοκληρωμένης διαπαιδαγωγητικής εργασίας, αντιπαλεύουμε το ασυνάρτητο δεύτερο πρόγραμμα του ολοήμερου «ανταποδοτικού» παιδοφυλακτήριου, από όπου οι γονείς παραλαμβάνουν τα παιδιά τους σωματικά και πνευματικά «διαλυμένα» αντί για περισσότερο μορφωμένα. Διεκδικούμε κάλυψη όλων των κενών με μόνιμο εκπαιδευτικό και άλλο βοηθητικό προσωπικό. Μείωση μαθητών ανά τμήμα. Υποδομή για ιατρική πρόληψη και υγιεινή σε όλα τα σχολεία, σύγχρονα και ασφαλή σχολικά κτίρια, εξοπλισμένα με εργαστήρια, γυμναστήρια, μουσικά όργανα, βιβλιοθήκες, τραπεζαρίες και σχετικό με την παιδαγωγική τους λειτουργία σχεδιασμό.Καθορισμό με παιδαγωγικούς όρους ενιαίου ωρολογίου προγράμματος για όλα τα παιδιά, που θα τους αφήνει χρόνο για παιχνίδι και άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες και θα έχει προοπτική το δωδεκάχρονο σχολείο βασικής μόρφωσης, ώστε απαλλαγμένο από επικαλύψεις και ανακύκλωση της ύλης σε κάθε βαθμίδα, να εξοικονομηθεί χρόνος για παιχνίδι και άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες. Μόνο σε μια τέτοια βάση μαθήματα που κακώς στριμώχνονται στο Δημοτικό θα μπορούν με επάρκεια να διδαχθούν, όπως η εκμάθηση και πιστοποίηση των ξένων γλωσσών με χορήγηση τίτλου γλωσσομάθειας σε μια τουλάχιστον ξένη γλώσσα.

Ριζική αλλαγή στα αναλυτικά προγράμματα

Motion Team

Ριζική αλλαγή στα αναλυτικά προγράμματα και βιβλία ώστε το σχολείο να δημιουργεί κριτήριο αλήθειας και επιστημονική αντίληψη για την πραγματικότητα, χρησιμοποιώντας νέα βιβλία, γραμμένα με συναίσθημα, ανθρωπιά και παιδαγωγική ευθύνη, επικεντρωμένα στα πιο σταθερά και ουσιαστικά στοιχεία της γνώσης στις αρχές και τους νόμους που κυβερνούν τη φύση και εφαρμόζονται στην κοινωνία. Παράλληλα, αφιερώνοντας χρόνο στην αισθητική και φυσική αγωγή και την ευρύτερη πολιτιστική δραστηριότητα, το σχολικό πρόγραμμα οφείλει να αναπτύσσει σώμα και πνεύμα και κοντά στη γνώση να καλλιεργεί το συναισθηματικό κόσμο και τη βούληση του μαθητή. Το πρόγραμμα και όλη η λειτουργία του σχολείου πρέπει να ξεφύγουν από τη στείρα, δογματική διδασκαλία και από τα λόγια να περάσουμε στο σχολείο των έργων, που θα κινητοποιεί τους μαθητές, συνδυάζοντας τη θεωρία με την πράξη, θα τους ανοίγει στα αλήθεια πολυτεχνικό ορίζοντα, αποκαλύπτοντας την επιστήμη, που εφαρμόζεται σε όλους τους σύγχρονους κλάδους της παραγωγής και τον κοινωνικό χαρακτήρα της εργασίας.Ταυτόχρονα θα τους βοηθά να αποκτήσουν συνολική – συγκροτημένη και όχι αποσπασματική εικόνα για τον κόσμο και δημιουργική ζωή μέσα από την ομαδική εργασία στο μάθημα, τη συλλογική οργάνωση της σχολικής ζωής και τη γενικότερη κοινωνική τους δραστηριοποίηση. Στο πλαίσιο αυτό αγωνιζόμαστε για την κατάργηση της «ευέλικτης ζώνης» στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο, που στο όνομα της σύνδεσης σχολείου και κοινωνίας, έρχεται με σύγχρονους όρους και με την άμεση εμπλοκή εταιρειών – χορηγών να διαλύσει τη σκέψη των μαθητών με ασυνάρτητες μαθήσεις και να διαφημίσει τις κάλπικες αξίες του συστήματος (επιχειρηματικότητα, ανταγωνιστικότητα, ατομική ευθύνη για κοινωνικά προβλήματα, ευρωπαϊκή ιδέα κλπ.).

Ακόμη διεκδικούμε την απόσυρση των περισσότερων από τα νέα βιβλία που, εκτός από το ότι είναι αντιπαιδαγωγικά, κρύβουν τη σφοδρότερη τα τελευταία χρόνια επίθεση αποδιοργάνωσης και ελέγχου της σκέψης των μαθητών, με την αποσπασματικότητα, το σχετικισμό, την αντιεπιστημονικότητα, την ιδεολογική μονομανία και την ξετσίπωτη προπαγάνδα του συστήματος.

Κατάργηση των ταξικών φραγμών

— Κατάργηση των ταξικών φραγμών και της πρόωρης επιλογής των μαθητών.

Απεξάρτηση του προγράμματος και της λειτουργίας του Λυκείου (ΓΕΛ και ΕΠΑΛ) από τη διαδικασία επιλογής για τα ΑΕΙ – ΤΕΙ. Κατάργηση των κατευθύνσεων του Λυκείου και των πανελλαδικών εξετάσεων στη Γ΄ Λυκείου που ταυτίζουν σε σημαντικό βαθμό τις απολυτήριες με τις εισαγωγικές, με σκοπό τον αποκλεισμό από το Λύκειο όσων μαθητών αδυνατούν να συνεχίσουν στην Ανώτατη Εκπαίδευση και διοχέτευσή τους στα αδιέξοδα ΕΠΑΣ.

Κατάργηση της βάσης του 10 που εμφανίζει σαν μέτρο ποιοτικής αναβάθμισης της εκπαίδευσης τις εξετάσεις επιλογής και κατάταξης των υποψηφίων στις ανώτατες σχολές. Είμαστε αντίθετοι σε κάθε πρόταση παρεμβολής νέων εμποδίων στην ολοκλήρωση της 12χρονης εκπαίδευσης με οποιαδήποτε παραλλαγή και αν εμφανιστεί, όπως π.χ. εξετάσεις στη Γ΄ Γυμνασίου και επέκταση των εξετάσεων σε περιφερειακό επίπεδο σε όλες τις τάξεις του Λυκείου με προσμέτρηση του αποτελέσματός τους για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια. Οι προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις να είναι ενδοσχολικές με ευθύνη του εκπαιδευτικού, που είναι σε θέση να σταθμίζει τις ανάγκες, τη γενική προσπάθεια και το κοινωνικό περιβάλλον των μαθητών και να αποτελούν το αναγκαίο, αλλά και τελευταίο στάδιο της μορφωτικής λειτουργίας. Να χρησιμοποιούνται θετικά σαν στοιχείο ανατροφοδότησης του εκπαιδευτικού έργου και εργαλείο επιβράβευσης της προσπάθειας του μαθητή.

Το σύστημα πρόσβασης σε ΑΕΙ και ΤΕΙ δεν μπορεί να βρει δίκαιη λύση στο πλαίσιο των άνισων όρων που δημιουργεί η σημερινή εκπαιδευτική και κοινωνική πραγματικότητα. Οι υποσχέσεις και τα συνθήματα για ελεύθερη πρόσβαση και κατάργηση των εξετάσεων είναι βαθιά υποκριτικές. Η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος προϋποθέτει, μετά την απόκτηση από το σύνολο των νέων και εργαζομένων ενιαίας δωδεκάχρονης γενικής μόρφωσης, να εξασφαλιστεί το καθολικό δικαίωμα στη σταθερή και πλήρη εργασία, να δοθεί ουσιαστική διέξοδος στην επαγγελματική μόρφωση μέσα από ένα σύστημα δημόσιων και δωρεάν επαγγελματικών σχολών.

Μια διαδικασία πρόσβασης προσαρμοσμένη στο σημερινό επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων πρέπει να πληροί τα παρακάτω κριτήρια: α) να είναι εντελώς ανεξάρτητη από τη λειτουργία του σχολείου και να ακολουθεί χρονικά και ουσιαστικά την ολοκλήρωση του μορφωτικού του έργου β) να προϋποθέτει την ουσιαστική και πλήρη παροχή δημόσιας και δωρεάν Παιδείας με ό,τι η έννοια αυτή σημαίνει (δωρεάν βιβλία, σχολικά είδη, σίτιση, φοιτητική μέριμνα έως και ενίσχυση των λαϊκών οικογενειών ώστε να εξαφανιστεί το φαινόμενο της παιδικής εργασίας) γ) να δίνει τη δυνατότητα φοίτησης στην ανώτατη εκπαίδευση σε εργαζόμενους που δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν σε αυτό το επίπεδο τις σπουδές τους μέσα από ειδικές διαδικασίες.

Μια λιγότερο άδικη και οδυνηρή για τη σημερινή πραγματικότητα τεχνική διαδικασία επιλογής θα μπορούσε να έχει τη μορφή κάποιων «μεταλυκειακών» εξετάσεων σε 2-3 μαθήματα σχετικά με το επιστημονικό αντικείμενο όπου προσανατολίζεται ο υποψήφιος, ώστε συνδυάζοντας κατάλληλα τις εξετάσεις με τέσσερα – πέντε το πολύ μαθήματα να μπορεί να καλυφθεί ακόμη και το σύνολο των πανεπιστημιακών τμημάτων. Οπωσδήποτε πρέπει να εξασφαλίζει:

α) Απεριόριστη δυνατότητα πολλαπλών επιλογών προτίμησης.

β) Δικαίωμα επανάληψης της διαδικασίας όσες φορές το επιθυμεί ο υποψήφιος.

γ) Κατοχύρωση βαθμολογίας.

δ) Ιδιαίτερη μέριμνα και για τους εργαζόμενους και τα παιδιά ειδικών κατηγοριών (μειονότητες, ΑμεΑ, φτωχά λαϊκά στρώματα).

ε) Η ευθύνη της διαδικασίας να είναι στο υπουργείο Παιδείας και σε καμία περίπτωση να μην μπορεί το κάθε πανεπιστημιακό ίδρυμα να προβάλλει ειδικές απαιτήσεις για την ιδιαίτερη αναβάθμισή του.

Σε κάθε περίπτωση τονίζεται ότι η αξία του συστήματος αυτού είναι σχετική και για αυτό θα υπόκειται σε διαρκή έλεγχο και κρίση ανάλογα με την εξέλιξη της εκπαιδευτικής και κοινωνικής πραγματικότητας.

Δημόσιες, δωρεάν επαγγελματικές σχολές

Καθιέρωση συστήματος δημόσιων και δωρεάν επαγγελματικών σχολών, που μετά την ολοκλήρωση της δωδεκάχρονης εκπαίδευσης θα παρέχουν ουσιαστική ειδίκευση και επάρκεια για την πλήρη άσκηση επαγγέλματος, χωρίς να χρειάζεται οποιαδήποτε άλλη πιστοποίηση ή «κατάρτιση».

Κατάργηση των κάθε λογής υποκαταστάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης, όπως τα αδιαβάθμητα και κυρίως ιδιωτικά ΙΕΚ, ΚΕΚ, ΚΕΣ, που παρέχουν ληξιπρόθεσμη και φθηνή «κατάρτιση». Υπαγωγή του συνόλου της εκπαίδευσης (γενική και τεχνικοεπαγγελματική) αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας και ενιαία παροχή της από αυτό.

Αναδιοργάνωση, ενίσχυση και βελτίωση της νυχτερινής εκπαίδευσης ώστε η διάρκεια φοίτησης στα νυχτερινά σχολεία να είναι ίση με των πρωινών, με την κατάλληλη αναπροσαρμογή του ωραρίου, των αναλυτικών προγραμμάτων, της ύλης και των βιβλίων, των υποδομών και του προσωπικού για να αποτελεί ουσιαστική και ισότιμη διέξοδο για τους εργαζόμενους που εμποδίζονται να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους. Είναι αυτονόητο ότι μέχρι την κατάργηση του διπλού ταξικού κυκλώματος και την ίδρυση των επαγγελματικών σχολών δε θα πάψουμε να ασχολούμαστε με τα προβλήματα των μαθητών του ανισότιμου τεχνικοεπαγγελματικού σκέλους και των σπουδαστών της κατάρτισης, απαιτώντας να έχουν εκπαιδευτικούς, σύγχρονα βιβλία και αναλυτικά προγράμματα, εργαστήρια και επαρκή εξοπλισμό και θα αγωνιζόμαστε ώστε τα επαγγελματικά σχολεία να μη μετατραπούν σε «μαθητοστάσια» στο έλεος της τύχης τους.

Για την Ενιαία Ανώτατη Εκπαίδευση

Αναδιαμόρφωση μιας αληθινά Ενιαίας Ανώτατης Εκπαίδευσης με ισότιμα ιδρύματα που θα αγωνίζονται για την κοινωνική και επιστημονική εξέλιξη και όχι για την υπεροχή, που θα προστατεύουν και θα κατοχυρώνουν τα επιστημονικά αντικείμενα, την ενότητα των προγραμμάτων σπουδών, την ενότητα της χρονικής τους διάρκειας, την επιστημονική και επαγγελματική ειδίκευση, σε αντίθεση με την πολιτική που μετατρέπει την πανεπιστημιακή εκπαίδευση σε άθροισμα ευέλικτων μαθήσεων. Ανώτατα ιδρύματα που θα συνενώνουν και θα αναπτύσσουν ευρύ κύκλο επιστημονικών αντικειμένων και θα συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό επιστημονικού δυναμικού, χωρίς μεταξύ τους κατηγοριοποιήσεις και χωρίς την αναχρονιστική διάκριση σε πανεπιστημιακή και μη πανεπιστημιακή τεχνολογική εκπαίδευση.

Τα τμήματα των ΤΕΙ αφού αναμορφωθούν χρειάζεται να καταταχθούν είτε στην ανώτατη είτε στην τεχνικοεπαγγελματική εκπαίδευση σε συνάρτηση με τις ανάγκες της κοινωνικής και επιστημονικής εξέλιξης.

Διεκδικούμε την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακής μόρφωσης για όλους τους φοιτητές μέσα από ενιαίες προπτυχιακές σπουδές, που θα παρέχουν πλήρη επιστημονική επάρκεια και επαγγελματική ικανότητα στα αντίστοιχα επιστημονικά αντικείμενα.

Οι μεταπτυχιακές σπουδές να προωθούν την παραγωγή της νέας γνώσης και να ολοκληρώνονται με την απονομή διδακτορικού διπλώματος. Κατοχύρωση του δικαιώματος πρόσβασης στο επάγγελμα με την απόκτηση του πτυχίου και κατάργηση κάθε φορέα διαπίστευσης της επαγγελματικής ικανότητας. Γι’ αυτό παλεύουμε για την ακύρωση του νέου νόμου – πλαισίου και των συνοδευτικών νόμων (αξιολόγηση, ΔΟΑΤΑΠ, διά βίου μάθηση, κλπ.) και την αποτροπή της αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος, που έχουν στόχο την επιχειρηματική -ανταγωνιστική λειτουργία της Ανώτατης Εκπαίδευσης, τη διαβάθμιση των ιδρυμάτων ανάλογα με τη δυνατότητά τους να προσελκύουν ιδιωτική χρηματοδότηση και την πρωτοφανή υποβάθμιση των σπουδών και της επιστήμης στα περισσότερα από αυτά.

Είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι σε κάθε εκπαιδευτική ή εργασιακή ρύθμιση που εξισώνει τις τετράχρονες και πεντάχρονες σπουδές στα ελληνικά ΑΕΙ με τις τρίχρονες σπουδές των πανεπιστημίων του εξωτερικού. Αντιπαλεύουμε τις κοινοτικές οδηγίες για τα εργασιακά δικαιώματα (οδηγία 36/05, ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων, κλπ.) που ισοπεδώνουν τα εργασιακά δικαιώματα των αποφοίτων της ανώτατης εκπαίδευσης και προετοιμάζουν το έδαφος για την ένταξη των ιδιωτικών ψευτοπανεπιστημίων στην ανώτατη εκπαίδευση και τη σύνδεση των ΙΕΚ με αυτήν.

Παράλληλα, αγωνιζόμαστε για τον αναπροσανατολισμό της έρευνας ώστε να υπηρετεί το λαό αντί τα ιδεολογικά, πολιτικά, οικονομικά συμφέροντα των ιδιωτών χρηματοδοτών της, για γενναία χρηματοδότηση της έρευνας από τον κρατικό προϋπολογισμό ώστε να καλύπτονται όλοι οι τομείς της, να συμμετέχει σε αυτήν το σύνολο των ιδρυμάτων και του επιστημονικού δυναμικού και να μπει τέρμα στη νοσηρή κατάσταση της διαχείρισης του μεγάλου όγκου των ερευνητικών προγραμμάτων από μια μειοψηφία ΔΕΠ και ερευνητών διασυνδεδεμένη με επιχειρηματικά και κυβερνητικά κυκλώματα. Απαιτούμε την κατάργηση της δυνατότητας να δημιουργούνται εταιρείες εμπορικής εκμετάλλευσης ερευνητικών προϊόντων από τα πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα ή από μέλη του επιστημονικού τους προσωπικού.

Αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση

Κατοχύρωση αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες ως προϋπόθεση του ενιαίου χαρακτήρα και της κοινωνικής της αποστολής. Κάλυψη του συνόλου των εκπαιδευτικών αναγκών από τον κρατικό προϋπολογισμό, ενάντια σε κάθε μορφής ιδιωτικοποίηση, άμεση ή έμμεση. Διεκδικούμε το 15% του κρατικού προϋπολογισμού για την εκπαίδευση και ένταξη στον κρατικό προϋπολογισμό των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την εκπαίδευση με προσανατολισμό στις πραγματικές της ανάγκες και όχι στην οικονομική στήριξη των μέτρων αναδιάρθρωσής της.

Απαιτούμε η κατασκευή των σχολικών κτιρίων να γίνεται αποκλειστικά από τον ΟΣΚ, ενάντια στις Συμπράξεις Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα και η συγγραφή των σχολικών βιβλίων να γίνεται με αποκλειστική ευθύνη του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και όχι να ανατίθεται στους ιδιωτικούς εκδοτικούς οίκους. Είμαστε αντίθετοι στην «αυτονομία» των σχολείων και την οικονομική αυτοτέλεια των ΑΕΙ – ΤΕΙ, που σημαίνουν χαμηλότερη και επιλεκτική κρατική χρηματοδότηση, επιχειρηματική λειτουργία τους, δίδακτρα, πρόσθετη τοπική φορολόγηση και εισβολή των εταιρειών – χορηγών στην εκπαίδευση.

Κατάργηση γενικά κάθε μορφής ιδιωτικής εκπαίδευσης και ιδιωτικού παραεκπαιδευτικού κυκλώματος φροντιστηρίων και κατάρτισης. Ανάκληση των αδειών λειτουργίας των κάθε λογής ιδιωτικών «πανεπιστημίων», ακύρωση κάθε μέτρου για την αναγνώριση και διεύρυνσή τους.

Ανάπτυξη όλων των αναγκαίων υποδομών για την πρωινή λειτουργία των σχολείων και την κάλυψη των εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων των ΑΕΙ – ΤΕΙ. Ανάπτυξη πρόσθετων υποδομών για πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες και πρόσληψη μόνιμου ειδικού προσωπικού για την κάλυψη της λειτουργίας τους.

Οικονομική και κοινωνική στήριξη των εργαζόμενων μαθητών με υποτροφίες, εκπαιδευτικές άδειες και ειδικό ωράριο εργασίας, ώστε να μπορούν απρόσκοπτα να αφιερωθούν στις εκπαιδευτικές τους υποχρεώσεις. Γενικότερα οικονομική και κοινωνική στήριξη της λαϊκής οικογένειας ώστε να απαλειφθεί το φαινόμενο της παιδικής και εφηβικής εργασίας, που συνεπάγεται τη σχολική αποτυχία και διαρροή.

Εξασφάλιση των αναγκαίων οικονομικών και άλλων προϋποθέσεων στους φοιτητές και σπουδαστές ώστε να αφοσιωθούν απερίσπαστοι στα σπουδαστικά τους καθήκοντα. Κατάργηση όλων των διδάκτρων. Εξασφάλιση δωρεάν σίτισης, στέγασης, μεταφοράς για όλους τους φοιτητές και σπουδαστές.

Παροχή υποτροφιών σε όλους τους μεταπτυχιακούς και απαλλαγή των φτωχότερων φοιτητών από τα βιοποριστικά τους προβλήματα με ειδική κρατική επιδότηση. Ειδικά μέτρα διευκόλυνσης των εργαζόμενων φοιτητών – σπουδαστών (6ωρη εργασία με αποδοχές 8ωρου, άδειες με αποδοχές στις εξετάσεις και δικαίωμα εναλλακτικών μορφών εξέτασης). Κατάργηση των διδάκτρων για τους αλλοδαπούς φοιτητές.

Δωρεάν παροχή των συγγραμμάτων στους φοιτητές – σπουδαστές που θα παράγονται σε πανεπιστημιακά τυπογραφεία. Εμπλουτισμός των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών με άλλα συγγράμματα και επιστημονικά περιοδικά που θα επιτρέπουν την πρόσβαση των φοιτητών σε διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις στα διδασκόμενα αντικείμενα. Δημιουργία βιβλιοθηκών σε κάθε σχολείο. Δωρεάν εισιτήρια σε θέατρα και κινηματογράφους για μαθητές, φοιτητές και σπουδαστές.

Για τους εκπαιδευτικούς

— Εργασιακή, οικονομική και επιστημονική αναβάθμιση των εκπαιδευτικών.

Αναβάθμιση που θα ξεκινά με την παιδαγωγική εκπαίδευσή τους σε ενιαίες παιδαγωγικές σχολές, στις οποίες θα συνεχίζεται και η περιοδική επιμόρφωσή τους. Ενιαία εργασιακά δικαιώματα για όλους τους εκπαιδευτικούς με πρώτη προϋπόθεση την εξασφάλιση σταθερής και πλήρους εργασίας. Κατάργηση του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ και του θεσμού των ωρομισθίων και των αναπληρωτών. Μέχρι τη δημιουργία των ενιαίων παιδαγωγικών σχολών των οποίων οι απόφοιτοι διορίζονται όλοι στην εκπαίδευση, απαιτούμε μαζικούς διορισμούς μέσα από μια νέα επετηρίδα και για την κάλυψη των έκτακτων και συνηθισμένων αναγκών με μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό στη διάθεση του υπουργείου Παιδείας.

Πρόσληψη όλου του αναγκαίου επιστημονικού, διοικητικού και τεχνικού προσωπικού στα ΑΕΙ – ΤΕΙ. Κατάργηση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων στο διδακτικό προσωπικό που επεκτείνονται, προκήρυξη όλων των θέσεων των συμβασιούχων διδασκόντων, καθιέρωση της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης του διδακτικού προσωπικού ώστε να αφοσιωθεί αποκλειστικά στα διδακτικά και ερευνητικά του καθήκοντα. Κατάργηση του επιδοματικού χαρακτήρα του μισθολογίου των διδασκόντων σε ΑΕΙ – ΤΕΙ με την ενσωμάτωση όλων των επιδομάτων στο βασικό μισθό, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν τις σύγχρονες ανάγκες της διαβίωσης και της επιστημονικής τους ενημέρωσης.

Κατοχύρωση της δημοκρατίας στην εκπαίδευση

— Κατοχύρωση και διεύρυνση της δημοκρατίας στην εκπαίδευση ξεκινώντας από την κατάργηση όλων των αυταρχικών, κατασταλτικών ρυθμίσεων, που παρεμποδίζουν συλλογικές διαδικασίες και ακυρώνουν την ελευθερία της σκέψης και δράσης (Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, «καθηκοντολόγιο» των εκπαιδευτικών, νέος Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας, εσωτερικοί κανονισμοί σχολείων και ΑΕΙ – ΤΕΙ, κλπ.). Υπερασπιζόμαστε το πανεπιστημιακό άσυλο και αντιστεκόμαστε σε κάθε προσπάθεια απαξίωσης και υπονόμευσης του θεσμού, που στις μέρες μας γίνεται ακόμα πιο αναγκαίος. Την ευθύνη για την τήρηση του ασύλου πρέπει να την έχει η Σύγκλητος και όχι ολιγομελείς και ελεγχόμενες επιτροπές.

Παλεύουμε για τη δημιουργία προϋποθέσεων συλλογικού λαϊκού ελέγχου της εκπαίδευσης ώστε η επιστήμη να γίνει σύμμαχος του λαού και το σχολείο να διαπλάθει όχι καλούς υπηρέτες, αλλά ανθρώπους με προσωπικότητα και συνειδητούς ρυθμιστές της ζωής τους.

Αγώνας για μόρφωση, δουλειά, ζωή με δικαιώματα

— Σταθερή εργασία με πλήρη δικαιώματα για όλους.

Επτάωρο, πενθήμερο, 35ωρο. Ελεύθερος χρόνος ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ωρίμανση και την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του νέου ανθρώπου, την εξασφάλιση του δικαιώματός του στην κοινωνική ζωή και δράση και τη δημιουργία οικογένειας. Κατάργηση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων, κατάργηση της ομηρίας των συμβάσεων ορισμένου χρόνου και αυτόματη μετατροπή τους σε συμβάσεις αορίστου χρόνου. Μέτρα στήριξης των άνεργων αποφοίτων με επιδότηση στο 80% του μισθού, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, επιδότηση ενοικίου και πάγωμα δανείων. Μείωση του ορίου συνταξιοδοτικής ηλικίας. Ουσιαστική προστασία του δικαιώματος στη συνδικαλιστική δράση, του δικαιώματος στην απεργία.

Για όλα τα παραπάνω συντονιζόμαστε με τις δυνάμεις του ευρύτερου εργατικού λαϊκού κινήματος που αντιπαλεύουν την πολιτική του μεγάλου κεφαλαίου και των ιμπεριαλιστικών οργανισμών στην Παιδεία, στην εργασία και τους άλλους τομείς της κοινωνικής ζωής, στον ενιαίο αγώνα για μόρφωση, δουλειά, ζωή με δικαιώματα.

Αναρτήθηκε στις παιδεία, Θέσεις του ΚΚΕ, ΚΚΕ, Οι Θέσεις του ΚΚΕ, νεολαία, To KKE προτείνει. Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Οι βασικές προτάσεις του ΚΚΕ από το Νηπιαγωγείο έως τα ΑΕΙ